zondag 26 juni 2011

De kracht achter de Google Chrome OS gedachte

Binnen enkele dagen of weken worden de eerste Chromebooks uitgeleverd in Nederland. Een Chromebook is een kleine laptop (netbook) met daarop Chrome OS geïnstalleerd; het nieuwe besturingssysteem van Google. 

http://www.youtube.com/watch?v=0QRO3gKj3qw

Net als voordat de iPad uitkwam worden Chromebooks nog niet goed begrepen. Heel kort door de bocht is een Chromebook een laptop zonder (grote) harde schijf en met alleen de Chrome browser. Het is er volledig op gericht dat je verbonden bent met het internet, en alles wat je doet wordt ook op het internet opgeslagen, ofwel in de Cloud. Zonder internet kun je wel beperkt werken, maar de filosofie is dat je altijd verbonden bent.

Dus de gehele laptop werkt als een browser, Google heeft deze wel gepimpt en de mogelijkheden zijn best indrukwekkend.

Zullen Chromebooks voor een grote rage zorgen? Ik kan het me nauwelijks voorstellen. Veel testers zullen zeker in het begin struikelen over de beperkingen. Wat zijn nu feitelijk door voordelen? Hij start vlot op, alles wordt direct op het internet opgeslagen, hij is zuinig en (geacht) veilig. Wat zijn de beperkingen? Als je onderweg bent kun je niet even een filmpje bekijken aangezien je daarvoor de bandbreedte mist. Even wat data meenemen zit er niet bij. Installeren van software? Dat gaat niet, je bent afhankelijk van wat er in je browser kan draaien en de Webstore waar je applicatie op Chrome kunt installeren is nog niet te vergelijken met de App Store van Apple.

Het lijkt bijna wel zeker te falen…

Mis! En dit zal ik toelichten.

In een eerder artikel schreef ik over de onvermijdelijkheid van dingen en dat je om deze aan te zien komen je moet zoeken naar het touwtje. Daarmee doel ik op het touwtje van de telefoon. Vroeger had je een telefoon met een draaischijf en een touwtje naar de muur. Iedereen was blij met het wonder van de telefoon en veel mensen waren zich nog niet erg bewust van de beperking van het touwtje, men nam het voor lief. Uiteraard zat er een enorme businesscase achter het draadloos maken van de telefoon. Het gemak is namelijk ongekend, als je de kwaliteit van het telefoneren kon evenaren en de prijs niet te hoog zou zijn, dan zou iedereen voor draadloos gaan. Ik kan me niet meer herinneren dat ik mensen nog zien telefoneren met een telefoon met een touwtje naar de muur.

Wat is een beperking van de vaste PC die we thuis hebben? Als je hem koopt in de winkel moet je hem thuis installeren, op zich goed te doen, maar dan, je hebt wellicht een oude PC en alles moet worden overgezet. Niet alleen de data maar ook alle programma’s, snelkoppelingen geïnstalleerde hardware zoals printers, scanners en de hele mikmak. Dit is in veel gevallen niet zo gemakkelijk en tijdrovend. Het is zogezegd een “touwtje”, mensen nemen het ongemak voor lief. Het hoort er bij. Niettemin is het een beperking. Als je kijkt naar Chromebook dan bestaat dit probleem domweg niet. Als ik bij een vriend met een Chromebook ben, hoef ik alleen maar in te loggen met mijn Google account en bam!, ik heb toegang tot alle functionaliteit en programma’s die ik ook op mijn eigen Chromebook heb (de werkelijkheid is iets genuanceerder, hier kom ik later op terug). Maar in principe kan ik achter elke willekeurige computer duiken en bij mijn data, deze staat opgeslagen in de Cloud.

Dus stel dat ik na een paar jaar een nieuwe Chromebook koop, dan hoef ik niets te doen. Gewoon inloggen op de nieuwe Chromebook en klaar. Stel dat je op de luchthaven bent (zonder Chromebook), wellicht dat je dan even langs een “huur” shop kan lopen en voor twee uur een Chromebook huurt zodat je nog even kan werken. Komen er nieuwe versie van de door mij gebruikte programma’s uit? Ik hoef er niets voor te doen, het gaat automatisch.

Dit gemak en deze filosofie zijn winnaars. Deze trend is onvermijdelijk. Een computer installeren en overzetten van een oude zijn hele primitieve handelingen die functioneel niets toevoegen. De functionaliteit staat centraal en niet het apparaat. Net als cloud computing staat niet één fysiek apparaat centraal, maar wat je ermee kunt doen. Servers inrichten gaat verdwijnen, computers inrichten zal nog sneller verdwijnen.

Maakt dit de Chromebook een succes? Vast niet, de beperkingen zijn nog groot, je internet verbinding als je buiten WIFI bent is nog te traag en de latency (de tijd die het duurt voordat je met een computer of website op het internet verbinding hebt) is nog steeds een struikelblok net als het houden van een goede verbinding als je snel voortbeweegt. Maar aangezien de trend onvermijdelijk is heeft Google al een hoop ervaring opgebouwd als het tijd voor de “big switch” is. Door er nu mee bezig te zijn doet Google ervaring op. De beperkingen worden duidelijk en door wat gebruikers roepen komt er steeds meer richting. Als Google pas jaren later zou stappen zie je hetzelfde effect als wat de iPad heeft op andere tablets; er is na anderhalf jaar nog steeds geen gelijkwaardig alternatief voor de iPad. Als Google met de juiste oplossing komt zal de concurrentie nog een tijd nodig hebben om met iets gelijkwaardigs te komen.

De iPad is ook een succes wat voor een deel terug te voeren is op de allereerst iPod. De iPod nam afstand van media dragers zoals cassette bandjes en CD’s. Door er grafische schermpjes aan te koppelen werd de bediening steeds meer visueel en werd er ervaring opgedaan met gebruikers intuïtie en het verlengen van batterijduur. Met de iPhone kwam daar internet en telefoneren bij. Met de komst van de App Store werd het apparaatje steeds veelzijdiger en was de stap naar een groter scherm een succesvolle toevoeging.

Google maakt ook mooie dingen en deze nemen tijd in beslag. Toen duidelijk werd dat Google een eigen browser ging ontwikkelen waren mensen nog best sceptisch. Maar jaren later is de opkomst niet meer te negeren en is Chrome in een aantal landen als de 2e meest gebruikte browser een opmars bezig. Op Android was ook veel kritiek, maar nu is het een winnaar. Dat de Nexus One geen groot succes was doet daar niets aan af, Google deed een paar belangrijke lessen op die nodig zijn om te evolueren, en zo zal er ook veel lessen getrokken worden uit de eerste Chromebooks zodat deze over een paar jaar koning zijn in de nieuwe cloud wereld.

Het mag duidelijk zijn wat ik denk dat de toekomst wordt. Steeds meer word ik me ervan bewust wat “touwtjes” zijn en waar de ontwikkelingen toe zullen leiden. Er moeten ook veel dingen op hun plaats vallen. Bijvoorbeeld het beveiligen van data en de onlosmakelijke koppeling daarin om aan te tonen wie wij zijn op het internet. Het internet via onze mobiele telefoons is nog erg traag, beperkt en primitief, maar er komt een tijd dat het internet overal even goed bereikbaar is en de bandbreedte mobiel gelijk is aan wat we nu op ADSL gewend zijn.

Functionaliteit die het internet biedt komt zo steeds meer los te staan van het apparaat waarop je de functionaliteit nuttigt. Bedenk je dus tweemaal als je de Chromebook af wilt branden om wat ie niet kan. De onderliggende principes zijn goed en het lijkt erop dat het de toekomst heeft, als die tijd aangebroken is, gaan we echt niet meer terug naar het gestuntel met computers nu.

vrijdag 24 juni 2011

Trendwatching is zoeken naar onvermijdelijkheid

Om te voorspellen wat de trends van de toekomst worden is het belangrijk te zien welke ontwikkelingen onvermijdelijk zijn. Als je die trend ontdekt hebt is het vooral kwestie van goed inschatten hoe lang het duurt voordat het doorbreekt. Ben je te vroeg dan kost het teveel energie. Ben je te laat, dan doet iedereen het al, timing om van een trend te profiteren is cruciaal.

Heel vroeger voor de komst van geld was er een levendige ruilhandel. Mijn kip voor jouw speer. Ieder gezin of gemeenschap was zelfvoorzienend. De komst van grotere productie van goederen en de adoptie daarvan was onvermijdelijk.

Toen er middelen kwamen die sneller en betrouwbaarder waren dan paarden was het onvermijdelijk dat deze middelen (bijvoorbeeld auto’s) populair zouden worden, en onvermijdelijk dat de olie die hiervoor nodig was in directe relatie stond met rijkdom. In retrospectief zijn het no-brainers. Sommige dingen worden onvermijdelijk gemaakt. Zoals de elektrische auto. Niemand moet zo’n duur en onhandig ding hebben, maar door een financiële prikkel en een snufje idealisme worden ze onvermijdelijk populair.

Wat zijn de ingrediënten die dingen onvermijdelijk maken? Zoals alles in de wereld is de realiteit complexer dan de theorie, maar twee factoren wegen erg zwaar mee; prijs en gemak, waarbij gemak nog zwaarder weegt dan de prijs, en prijs vaak samenhangt om een gevoel van rechtvaardigheid. Dat laatste zorgt ervoor dat het moeilijk is om geld te vragen voor content van bijvoorbeeld kranten op het internet.

Was de komst van mobiele telefoons onvermijdelijk? Uiteraard. Maar zag je dat ook in toen we nog massaal een telefoon met een draaischijf hadden van de PTT met een touwtje naar de muur? Waarschijnlijk niet. Ik was er toen niet echt mee bezig, maar zou me wellicht ook niet hebben gerealiseerd dat het überhaupt mogelijk was. Maar goed die mobiele telefoons kwamen er want mobiel bied natuurlijk een ongekend gemak, net als dat je thuis geen telefoon meer ziet met een touwtje eraan. Dit zijn natuurlijk allemaal technologische ontwikkelingen, toch zijn ze vooraf gegaan met een idee van iemand. Zou het niet makkelijker zijn als je met een telefoon kon rondlopen? Als je het idee hebt ga je vanzelf wel zoeken naar de manier om het te realiseren. En omdat het op zich geen hogere wiskunde is zal het idee ook wel bij meerdere mensen ontstaan zijn.

Om te zien wat er onvermijdelijk is moet je dus zoeken naar het touwtje. Wat zit ons in de weg en voegt functioneel niets toe.

Toch is onvermijdelijkheid vaak slecht zichtbaar. Al jaren werd er geschreven dat er een enorme verschuiving zou plaatsvinden naar mobiel in combinatie met internet. Al ruim een jaar of tien is het zelfs mogelijk om met een mobiel iets op het internet te doen. Toch zagen veel grote bedrijven en de mensen erachter de onvermijdelijkheid hiervan niet, of ze schatte de tijd verkeerd in dat het door zou breken. Natuurlijk maakte Microsoft software voor de zogenaamde smartphones, maar als je voor het bellen met zo’n smartphone twee handen nodig hebt –één voor het vasthouden van de telefoon, één voor het pennetje wat je nodig had om het te bedienen- dan is dat helemaal niet smart en vandaar dat Nokia vooralsnog heer en meester was op het gebied van mobiele telefoons.

Maar toen…. BAM! Kwam de eerste iPhone in 2007 en net als de MP3 speler van Apple, de iPod, zorgde dit voor een radicale verandering. Als internetten op een telefoon ineens handig wordt en wel praktisch (en de bandbreedte mobiel eindelijk een bepaald niveau bereikte), dan omarmen mensen het ineens. Ze hebben beschikking tot een praktisch gebruik van internet zodat het zinvol geworden is. Bedenk je als tussendoortje wat het effect was op de papieren telefoon- en gouden gids… Nu moet ik wel aangeven dat het succes van de iPhone te maken heeft met een aantal subtiele mogelijkheden waardoor het ineens allemaal paste. Het grotere scherm, multi-touch, een batterij die net krachtig genoeg was om de mini computer van een mooi beeldscherm te voorzien, er was geen pennetje voor bediening nodig en het scherm kantelde mee als je hem draaide van verticaal naar horizontaal, tot het “pinchen” zodat een onderdeel van een website ineens leesbaar was.

Maar goed, het idee sloeg aan en zie wat een slachting het aanbrengt onder de gewone mobiele telefoons. Smartphones worden nu massaal omarmt en die verandering is zo snel gegaan dat Microsoft, Nokia, Adobe en velen anderen dit echt niet aan zagen komen en zelfs vier jaar later nog steeds achter de feiten aanlopen.

Om aan te geven hoe belangrijk de factor gemak is in onvermijdelijkheid blijf ik even bij het voorbeeld van de smartphones. Omdat ik veel met Windows doe is het logisch dat ik ook een Windows smartphone wilde (CE 6.5 is de laatste versie die ik gebruikt heb). Naast dat het eigenlijk een soort mini Windows was werkte het voor geen meter. Een startbalk op zo’n klein schermpje, vijf keer klikken voordat je een applicatie kon opstarten, en ga zo verder. Maar het ergste was; als je iets wilde installeren moest je het klaar zetten op een PC, ophalen via USB naar je telefoon, de installatie procedure draaien en met een beetje mazzel werkte dat dan. Die oefening heb ik drie keer uitgevoerd en dan nog voor gratis programma’s. Betalen vond ik een te groot risico omdat je nooit wist of het wel ging werken. En toen kwam Apple met de App Store. Je kon op je PC/Mac of op de iPhone zelf naar een plek waar er allerlei apps bestonden gratis en betaald. Zo’n gemak was onweerstaanbaar en de populariteit onvermijdelijk.

Wat in mijn ogen onvermijdelijk is, maar langer duurt dan ik verwachtte, is het doorbreken van de TV als Internet medium. Hoe moeilijk kan het zijn om een tv uit te rusten met apps, internetbrowsers, spelletjes, camera voor beeldbellen, et cetera? Met mondjesmaat zijn er nu gebruiksonvriendelijke tv’s van Sony, Samsung en anderen waarop je een beetje kunt internetten, maar het duurt langer dan ik verwachtte, toch is het onvermijdelijk. Waarom? Omdat het makkelijk is en omdat iedereen een TV heeft en dat het een groot genoeg beeld heeft voor mooie praktische dingen. Ik voorspel dat binnen vijf jaar de TV een medium is die meer voor andere dingen gebruikt wordt dan het kijken van voorgeprogrammeerde televisie programma’s. Ook het on-demand kijken van films zal groot worden, maar niet op de manier waarop het nu gedaan wordt. Ik heb Ziggo met een interactieve ontvanger, maar dat ding faalt ongelofelijk. Het is traag, gebruiksonvriendelijk, duur als je een filmpje wilt kijken met een zeer beperkt aanbod en zoekmogelijkheden. Gemak in combinatie met prijs zal omslagpunt veroorzaken en omdat de technische mogelijkheden ver genoeg zijn is het onvermijdelijk.

Onze maatschappij gebruikt veel energie en leunt zwaar op fossiele brandstoffen zoals olie en kolen. Toch is er voldoende energie in de natuur om ons heen die ruimschoots voldoende is om iedereen hiervan te voorzien. Dat deze energie zoals energie uit zonlicht en wind dominant gaan worden lijkt onvermijdelijk, de tijdspanne waarin het gebeurd is een onzekere factor. Er missen wat sleutelzaken in technologie waardoor het enerzijds niet gemakkelijk kan tegen een aantrekkelijke prijs. Daarnaast is het ook nog niet duidelijk welke vorm van energie het meest effectief in gebruik blijkt. Biologische olie? Wind? Zonne-energie op basis van panelen of spiegels? Misschien wel de warmte uit het binnenste van de aarde. Dat iets onvermijdelijk is betekend nog niet dat je er succesvol mee wordt. Je kunt nog gemakkelijk mis gokken en dit naast timing maakt dit een onzekere zekerheid. Het gebruik van fossiele brandstoffen is eindig, naast de bijwerkingen op het milieu treedt er vroeg of laat schaarste op. Schaarste en de bijbehorende prijs zullen alternatieven aantrekkelijker maken. Omslag zou heel erg hard kunnen gaan.

Om onvermijdelijkheden te snappen moet je ook bewust zijn van de werking in evolutie. Survival of the fittest gaat niet over de sterkte, maar over diegene die het beste past in zijn omgeving. Als B beter werkt qua prijs en gemak dan A, dan verdwijnt A vanzelf. Hoe groter de verschillen hoe sneller het transitieproces kan lopen. Nu worden er nog meer fysieke CD’s gekocht voor muziek dan digitale versies, maar het omslagpunt kan zo dichtbij liggen en zo snel gaan dat er over tien jaar misschien nog maar één procent aan fysieke cd’s wordt verkocht. Kijk bijvoorbeeld naar de transitie van videoband naar DVD. Toen het momentum daar was verwisselden de verhouding DVD’s en videobanden in een videotheek binnen een jaar! De videotheek houders weten vast ook wel dat de transitie naar alleen maar digitaal (streamen) onvermijdelijk is. Waarom? Nou omdat het makkelijker is als je vanaf de bank binnen een minuut de juiste film op kan zetten. De fysieke DVD is eigenlijk een noodzakelijk kwaad. Net als dat het telefoonsnoer een noodzakelijk kwaad was bij de telefoon.  Op het moment dat er een alternatief is wat qua gemak (en mindere mate prijs) beter is dan het huidige zal het verdwijnen. En het is nu eenmaal een wetmatigheid dat het verplaatsen van bitjes goedkoper en sneller is dan het verplaatsen van atomen. In dat licht zijn er best nog wat onvermijdelijkheden op te sommen.

Evolutie
Bij evolutie kunnen twee bijna gelijken soorten best naast elkaar bestaan, maar als de verschillen van “in de omgeving passen” groter wordt zal één van beiden uitsterven of voortleven als exoot. De evolutie van natuurlijke selectie in de natuur is dom. In de veranderingen zit geen masterplan, het zijn steeds kleine variaties die overleven waardoor dingen steeds dichter bij een (veranderlijk) optimum komen. Die evolutionaire veranderingen zijn onvermijdelijk. Onze wereld van keuzes vormt geen natuurlijke selectie en daarom veranderen dingen anders door externe omstandigheden. Bijvoorbeeld een overheid die bepaalde beslissingen maakt, zoals het verlagen van de bijtelling bij een milieuvriendelijke auto. Dit conflicteert met de onze menselijke drang van groter, sneller, beter, sterker. Doordat de olieprijs steeg zag GM te laat in dat de trend van groter, sneller, stoerder zou ombuigen tot zuiniger terwijl die verandering na logisch nadenken toch echt onvermijdelijk was.

Mijn ervaring is dat evolutie vaak niet zo goed begrepen wordt. Zo wordt de suggestie gewekt dat mensen voortplantingsdrang hebben, zelf geloof ik daar niet zo in. Seks is gewoon erg lekker, daarom willen we het en daar komen nou die kinderen van. Natuurlijk is het allemaal wat complexer dan dat en is er meer aan de hand, maar sommige verklaringen worden in mijn ogen te ver gezocht. Zo wordt er intelligentie aan de haring toegekend dat deze steeds kleiner wordt. Alsof de haring dat bedacht heeft. Grote haringen worden gewoon gevangen en dan blijven de kleinere haringen over en als die zich voortplanten is de kans groot dat die ook wat kleiner zijn.

De evolutionaire veranderingen van dingen zijn niet altijd goed te voorspellen. Evolutie is soms een lastig te voorspellen iets. Maar de manier waarop bepaalde veranderingen “aan” slaan is wel opmerkelijk. Soms “klikt” een bepaalde verandering en wordt die massaal omarmd. Het uitsterven van dingen of het ontstaan van reuzen gebeurt dan in ongelofelijke snelheid. Natuurlijke selectie gaat traag, maar de mens kiest voor dingen en daarmee kunnen veranderingen enorm snel plaatsvinden en vaak zijn die gedreven door gemak en prijs.

Binnen een jaar tijd is de penetratie graad van de WhatsApp applicatie onder HI gebruikers van 0 naar 85% gestegen. De groei van Facebook is ook bizar. Vijf jaar geleden zag men de ondergang van MySpace niet aankomen. Wat ik persoonlijk een opmerkelijke zaak vind is de opkomst van Hyves en de neergang van Schoolbank. Hyves zou wellicht wel groot geworden zijn, maar de keuze van Schoolbank om geld te vragen gaf Hyves als alternatief zo’n enorme boost. Zo zie je dat bepaalde ogenschijnlijke beslissingen het verschil vormen tussen falen en succes.

Zo vind ik LinkedIn een mooie case. Geld vragen voor LinkedIn zou onvermijdelijk leiden tot het einde ervan. Toch heb je mogelijkheden om ervoor te betalen, maar krijg je er ook iets voor terug, meer inzicht in je netwerk, meer mogelijkheden om mensen te vinden en te benaderen en om bijvoorbeeld te zien wie er naar jouw profiel kijken (net zoiets als Hyves doet met zijn Goldmembership). LinkedIn verdient ook geld aan (gerichte) advertenties en aan bedrijven die personeel zoeken en matches kunnen maken door te dataminen. Door blijkbaar de juiste prijs te vragen voor de juiste service kan er gewoon goed geld verdiend worden. Een foutje kan echter dodelijk zijn. Een belangrijk inzicht met betrekking tot LinkedIn kan ik samenvatten in een quote:

"if you're not paying for something, you're not the customer; you're the product being sold". - Andrew Lewis

Jouw informatie op LinkedIn is dus gewoon geld waard.

Het subtiele van prijs bepalen voor online content maakt het voorspellen van onvermijdelijkheid soms lastig. De makkelijkste manier om onvermijdelijkheid te ontdekken is door te zoeken naar het touwtje.

Hiermee bedoel ik dat het touwtje waaraan de telefoon altijd zat geen functionaliteit heeft, maar een noodzakelijk beperking is. Herken dus dingen die zijn als het touwtje van de telefoon, het verdwijnen van zo’n touwtje is dus een kwestie van tijd en dus onvermijdelijk.

zaterdag 4 juni 2011

Na het nieuwe werken komt het nieuwe outsourcen

Heb je als bedrijf altijd al willen outsourcen, maar schrik je terug van negatieve verhalen of vraag je af hoe en met wie te beginnen? Dan heb ik goed nieuws. Outsourcen van IT gerelateerde zaken kun je leren. De opleiding is erg effectief, zeer leerzaam en laat bijna alle aspecten van het uitbesteden zien, o, en had ik vermeld dat het ook nog eens heel wat oplevert? Klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar beslis zelf.

Er is een site;  www.vworker.com wat staat voor virtual worker en is in feite het vroegere rent-a-coder. Dat was niet generiek genoeg, vandaar de naamwijziging. Op deze site kun je projecten aanmaken waarop uitvoerders kunnen bieden. Heb je het juiste bod geaccepteerd dan maak je het geld over naar een escrow service. De uitvoerder moet zelf 10% van het bedrag storten. Als de uitvoerder klaar is en de opdrachtgever heeft geaccepteerd dan wordt het bedrag naar de uitvoerder overgemaakt. Dat is het. Althans, dat is het verhaal heel kort door de bocht.

De projecten zijn vaak IT ontwikkeling gerelateerd. Maar je komt ook veel webdesign, vertalingen, logo ontwerp tegen. Omdat het over transacties gaat waarbij de partijen bekend zijn zit er ook een waarderingssyteem aan vast. Je kunt de opdracht aannemer beoordelen (de vworker), maar hij kan ook jou als opdrachtgever een cijfer geven. Hiermee bouw je aan een reputatie die net als bij ebay enorm belangrijk is. Iemand met een goed trackrecord vertrouw je meer dan iemand die zich net heeft ingeschreven of weinig goede cijfers krijgt. Dit helpt ook in het biedingsproces. Je betaald wellicht graag iets meer voor iemand die goed staat aangeschreven.

Ik noem het werken met vworkers een goede afspiegeling van outsourcen. Heb je geen goede specificaties? Dan krijg je wellicht ook niet wat je in gedachten had en loopt communicatie stroever. Je kunt elkaar niet in het echt zien, hooguit met de skype, maar er blijft een afstand tussen zitten, vaak ook met tijdsverschillen. Er zit ook een leercurve in, je maakt fouten in de beschrijving waardoor iemand oplevert wat je beschreven hebt, maar soms heel anders dan je bedoeld. Je vraagt bijvoorbeeld voor een oplossing van een programmeer probleem en de oplossing maakt gebruik van open source componenten welke je niet kunt of mag gebruiken. Je krijgt dingen terug die je moet testen, maar als je geen deskundige hebt kun je de kwaliteit niet goed beoordelen. Daarnaast bestaan er cultuurverschillen en elk land heeft hierin weer zijn eigenaardigheden. Allemaal zaken waar je ook tegenaan loopt als je grotere projecten naar het buitenland uitbesteed.  Nu laat ik uiteraard het uitbesteden van diensten even buiten beschouwing.

Mijn bevindingen zijn dat het uitbesteden heel praktisch kan zijn. Het levert echt besparingen op, maar onder aan de streep weer minder dan op het eerste gezicht lijkt. Dit komt omdat communiceren, testen, uitproberen ook veel eigen dure tijd kost. Hoe meer je doet, hoe handiger je wordt. De kwaliteit van veel vworkers is vaak enorm hoog, maar vaak hebben ze ook nog een eigen baan ernaast waardoor je goed de deadlines af moet spreken en vooral als de vworker zich verslikt heeft kan het proces wat slepend worden, omdat de vworker zelf ook moet laten zien dat hij serieus is verliest deze zijn ingelegde 10% als hij een opdracht niet voltooid.

Het aanmaken van projecten gaat via een wizard en deze is behoorlijk uitgebreid. Door het beantwoorden van vragen wordt er ook relevante juridische contractvoorwaarden aangeboden. Doordat de site al een tijd meedoet zijn veel problemen al opgelost en heb je beschikking tot een enorme hoeveelheid mensen die ongelofelijk veel weten. Aan de ene kant lijkt het soms alsof sommige vworkers voor een habbekrats aan het werk voor je gaan, maar bedenk wel dat de vworker rechtstreeks betaald word zonder dat hier een werkgever tussenzit. Tien dollar voor twee uur werk is in bepaalde landen een goede beloning. Het is ook zaak om een goede reputatie op te bouwen wat zal leiden tot beter betaalde opdrachten.

Ervaring opdoen met de vworkers zal een sterk toegevoegde waarde betekenen voor als je grotere projecten gaat uitbesteden. Lukt het met de vworkers niet, dan schat ik de kans hoog in dat het met “traditioneel” uitbesteden ook niet gaat lukken.

Ik vind het een geruststellende gedachte dat als je ergens mee vastloopt er altijd wel iemand te vinden is die je verder kan helpen. Als opdrachtgever leer je een hoop, maar ook de vworker vergroot zijn kansen met de ervaring die hij opdoet, zo wint iedereen.

Om ook nog mijn titel te verklaren: De kapstok van het nieuwe werken helpt mensen en bedrijven om anders tegen werk aan te kijken. Steeds meer ervaren we dat werken niet per se achter de zelfde computer aan het zelfde bureau gedaan hoeft te worden. Werken is steeds minder plaatsafhankelijk geworden en om dat te ondersteunen word er steeds meer gebruik gemaakt van algemene communicatie middelen en social media. Maar bij het nieuwe werken hoort ook meer het samenwerken. Ik communiceer met meer dan alleen collega’s en vraag hen ook om advies en geef deze graag. Steeds meer mensen in mijn netwerk hebben geen vaste baan meer en samenwerkingsverbanden kunnen soms heel snel en soepel ontstaan en oplossen als een project is afgerond. Het uitbesteden naar bijvoorbeeld vworker.com is hier een verlengde en uitbereiding van.

Heb je een (laag budget) project wat best uitbesteed kan worden, geef het een kans en verrijk jezelf met nieuwe kennis en misschien zelfs vrienden.

zondag 29 mei 2011

Waarom netneutraliteit zo belangrijk is

Je hebt vast wel de discussie gevolgd over KPN en dat zij bepaalde diensten zoals Skype en WhatsApp extra willen doorbelasten of dat het anders geblokkeerd wordt.

De volledige toegankelijkheid van data op het internet heet netneutraliteit. Het blokkeren of discrimineren van data zoals de KPN voorstelde tast de neutraliteit van het internet aan en dat is een kwalijke zaak waar je wel over kunt discussiëren want zoals alles wat met IT te maken heeft is de werkelijkheid weerbarstiger dan de theorie en het veel minder zwart wit dan op het eerste gezicht lijkt.

Stel dat KPN extra geld vraagt voor een betere kwaliteit van je mobiele VOIP verbinding, dan lijkt dit ineens wel een goed idee. Dus dat KPN er voor zorgt dat als je VOIP gebruikt op je mobiel dat deze dan ook van een goede kwaliteit is (door bijvoorbeeld VOIP verkeer prioriteit te geven). Maar ook dit is een hellend vlak wat er toe kan leiden dat het einde van internet neutraliteit uiteindelijk verdwijnt.

Toen de KPN aankondigde dat ze geld wilde vragen voor een specifiek gebruik van data was ik verbijsterd en riep ik direct kansloos! Aan de andere kant dacht ik; “laat ze het maar gewoon doen, het gevolg zal zijn dat veel mensen KPN links laten liggen en dan lost het probleem zich vanzelf op”. Ofwel, waarom niet de markt laten bepalen? We zijn toch vrij om over te stappen? Dit lijkt een redelijk gedachten maar is juist een grote bedreiging van internet neutraliteit.

Waarom is netneutraliteit belangrijk dan? Veel mensen zullen hun schouders er voor ophalen, toch wil ik een lans breken om de internet neutraliteit te promoten. Ik zal een paar scenario’s schetsen wat er zou kunnen (en zal) gebeuren als netneutraliteit losgelaten wordt.

Het bekijken van YouTube filmpjes zal geld gaan kosten, maar een eigen video dienst van de internet provider blijft wel gratis. Als een bepaalde site of dienst populair wordt, moet je hiervoor extra gaan betalen. Providers stellen filters in die ervoor zorgen (in het zogenaamde belang van de klant) dat bepaalde content niet meer getoond wordt. Het kan zelfs naar politiek vlak getrokken worden door bepaalde sites trager te maken of dat het lijkt dat de dienst slecht is. Internetdiensten worden steeds ondoorzichtiger en er komen “pakketten” al deze pakketten zijn commercieel gedreven en uiteindelijk zal de klant en gebruiker alles betalen. Grote sites kunnen ook hun macht gebruiken en bepaalde providers gaan weren om zo hun mening door te drukken. Uiteindelijk wint de gebruiker niets en ontstaat er een schimmige wereld van list en bedrog. Ook hebben niet alle klanten veel keuze in provider en hoe je het ook wend of keert, netneutraliteit is een groot goed voor de mensen. Want als providers onderscheid in data kunnen maken, dan kunnen regeringen dat ook en ontstaat er een onomkeerbare pad.

Netneutraliteit is dus een uniek privilege die met hand en tand verdedigd dient te worden en waarover geen concessies mogen worden gedaan. Het is een zeldzaam recht en gerelateerd aan de vrijheid op meningsuiting. Een kleine aantasting kan als een sneeuwbal groeien en tot een lawine leiden. Politiek bemoeit zich er momenteel ook mee, de boodschap aan hun is: ga niet lokaal het wiel uitvinden, dit is iets wat groter is dan Nederland alleen. Bedrijven proberen als argument aan te dragen dat netneutraliteit innovatie in de weg staat. KPN geeft aan dat het huidige model van data abonnementen onhoudbaar is. Ik zeg: als dat echt zo is, zal de de prijs van abonnementen vanzelf omhoog gaan. Maar je hoeft geen hogere wiskunde gestudeerd te hebben om te zien dat KPN vooral een enorme overhead heeft aan mensen en gebouwen.

dinsdag 17 mei 2011

Klassiek documenteren lijkt achterhaald

Een project loopt ten einde en nu moet ik documentatie opleveren en dat valt me erg zwaar. Mijn project bestond uit allemaal dingen, maar ook uit het opleveren van tools ter verbetering van operationele en management informatie. En van die tools moet ik nu documentatie schrijven.

Dit klinkt heel logisch, is heel logisch en naast dat het me heel veel moeite en discipline kost, heb ik ook het gevoel dat ik het niet goed doe. Daarbij zet ik vraagtekens bij de noodzaak van documentatie in deze hoedanigheid. Dit klinkt misschien als onhandig om dit zo op te schrijven op het “wereld wijde web“ en als er geen diepere gedachte achter zou zitten klopt dit inderdaad.

Allereerst zijn er natuurlijk de clichés. Ik heb er geen zin in en niemand leest het. De reden waarom ik het meestal ook uit mijzelf doe is dat het meteen een manier van indekken is. Bij problemen kun je altijd terugvallen op de documentatie. Heb je geen documentatie ben je altijd de klos in een discussie. Dat niemand het leest lijkt ook wel redelijk bewezen. Ik beloof lezers van mijn documentatie altijd gebak als ze mij mailen en vooralsnog zijn banketbakkers weinig met mij opgeschoten. Overigens gaat ontwikkeling na oplevering altijd door en loopt documentatie per definitie achter, maar ook daar schrijf ik dit stuk niet voor op.

Hoe zou documentatie eruit moeten zien? Die definitie kan ik wel geven. Als ik bij een project instroom is het heerlijk als er documentatie aanwezig is met details over het domein van het project, de geschiedenis en een beschrijving van de onderliggende behoefte waarom het project gestart is. Ook en nog een verklarende woordenlijst zodat ik dingen begrijp als ik ze tegenkom.

Bevat mijn documentatie deze informatie. Nee. Documentatie is een verplichting die je inwilligt en dat doe je door een beschrijving te geven van alles wat er is gemaakt, maar juiste deze informatie is triviaal. 90% van de tabelgegevens spreken voor zich, het zijn juist de angels, uitzonderingen, oplossingsrichtingen bij problemen die je wilt lezen als er geen hulp beschikbaar is. Ik voorzie code altijd al van noodzakelijk commentaar, een logische flow en in de tabel probeer ik elke veld altijd een beschrijving mee te geven, documentatie voegt daar weinig aan toe.

Is de ontwikkelaar ook wel de juiste persoon om te documenteren? Hij zal het in de regel zonder inspiratie doen en als sluitpost en verplichting. Daarnaast kun je een goede ontwikkelaar zijn, maar wat is je kunde om in duidelijke taal te schrijven? Hoeveel ervaring als schrijver heb je nu eigenlijk? En hoe kom je tot de crux en verwoord je de inzichten die je had tijdens het oplossen van angels en problemen tijdens de ontwikkeling? Het is best lastig om je probleem te beschrijven als je dit al opgelost hebt. In retrospectief lijkt alles een koekje.

Het laten schrijven van documentatie door de ontwikkelaar is ook een soort gemakzucht. Het kan de opdrachtgever vaak niet veel schelen en zal er in de regel ook zelf weinig moeite voor doen, maar juist het vastleggen en overbrengen van kennis (wat je beoogt met documentatie) ontstaat uit dialoog. De leerling die de mentor bevraagd. Eigenlijk zou documentatie moeten ontstaan uit de interviews die de nieuwe ontwikkelaar of beheerder heeft met de huidige ontwikkelaar. Bij het inwerken stel je veel vragen en heeft de nieuwe verantwoordelijke er baat bij kennis over het project op te doen.

Mijn inzicht is dus dat documenteren een het eind van het project niet succesvol lijkt en een verspilling. Documentatie moet ontstaan als product uit een overdracht. Pas dan borg je ook dat het gewenste op papier komt en dat er iemand is die echt gemotiveerd is de kennis op te doen.

Ik wil dit inzicht in de praktijk gaan brengen, ik zit er momenteel namelijk middenin. Soms lijken dingen logisch, maar is het in de praktijk veel beter om het anders te doen en minder voor de hand liggend. Als ik hierover ervaring op doe, zal ik het direct documenteren…

donderdag 12 mei 2011

KPN gooit het roer om, alleen naar de verkeerde kant

KPN voelt dreiging van applicaties waarmee er “gratis” gebeld en berichten verstuurd kan worden op smartphones. Ofwel VOIP en bijvoorbeeld WhatsApp, een soort MSN op je telefoon. Als reactie op die dreiging en wellicht na aanstelling van Eelco Blok wil KPN toch aan deze diensten verdienen door het tarief hierop aan te passen of anders de dienst te blokkeren. Toen ik hier voor het eerst van hoorde dacht ik direct aan “kansloos” en dat is alleen maar erger geworden naarmate ik meer informatie binnenkrijg. In mijn ogen vind hier een leerzame vorm van falen plaats en ik zal mijn gedachten hierbij delen.

Eén moment nog, nog even mijn verbijstering onderdrukken….

Als ik een internet verbinding koop is deze generiek. Ik kan mailen, surfen, muziek luisteren.  Voor deze verbinding betaal ik een prijs op basis van hoeveelheid data gebruik (hoeveelheid), bandbreedte (snelheid)  en mobiel of niet (flexibiliteit). Niemand zal het in zijn hoofd halen om een e-mail naar Amerika duurder te maken, dan een mailtje naar je moeder drie straten verderop.

In het verleden had KPN, toen nog PTT geheten een algehele monopolie. Op alles kon en zou verdiend worden en de prijs werd door de leverancier bepaald. Die wereld is al een tijdje voorbij, maar de cultuur is er blijkbaar toch in blijven zitten. Inkomsten lopen terug en het voelt nu eenmaal slecht dat er niet meer verdiend wordt op iets wat jarenlang een belangrijke inkomstenbron was. Ook zijn er aandeelhouders.

Nu wil KPN dus de manier waarop de dataverbinding gebruikt wordt belasten. Flexibele tarieven dus. Deze mogelijkheid zou alleen kans van slagen hebben als dit twee zijdes heeft, namelijk dat bepaald datagebruik dus goedkoper wordt. Bijvoorbeeld het surfen naar internetpagina’s. KPN redeneert echter eenzijdig en wil alleen extra belasten als het hun eerdere verdienmodel aantast. Concurrenten doen dit vooralsnog niet en de enige reden om bij KPN te blijven is dan de kwaliteit van hun dienst of het vastzitten aan een contract of vendor lock-in. Het netwerk van KPN heeft een goede reputatie,  daar adverteren ze ook mee, maar ik twijfel zeer aan de kwaliteit en heb het idee dat ze vooral leven van het imago, maar dat de feiten al redelijk achterhaald zijn. Ik kan mijn eigen ervaring hierbij ook vermelden. Heb in het verleden nogal wat storingen gehad en mijn internet verbinding bij XS4ALL heb ik opgezegd. Deze was ook niet erg betrouwbaar, duur en de ondersteuning is mij zelfs geweigerd omdat ik geen router gekocht had via XS4ALL. Daarnaast was de VOIP telefoonverbinding die ik had zo slecht dat mensen alleen nog maar mobiel met me wilden praten. Ben toen overgestapt op ADSL en bellen via Tele2 en die heeft er in drie jaar tijd niet één keer uitgelegen. Ik heb een iPhone via T-Mobile de verbinding doet het goed, maar soms duurt het een tijd voordat hij “gas” geeft. Dan klik ik op een link en blijft hij een tijdje hangen. Vooral in de trein had ik daar last van. Toen een KPN dongel aangeschaft maar die ondervindt in mijn beleving hetzelfde euvel.

Maar goed, geld vragen op de manier waarop je een dataverbinding gebruikt is not done. Daarbij vroeg ik me af hoe ze dit kunnen afdwingen. Gaan ze verkeer op poort niveau verbieden op basis van het soort abonnement? Dat is te omzeilen. Jaren geleden knepen bedrijven MSN dicht waarop MSN switchte naar poort 80 en daarmee veel beveiliging omzeilde, maar nu hoorde ik dat ze hiervoor DPI (gaan) gebruiken ofwel, Deep packet inspection. DPI wordt wellicht al zeer veel toegepast op het internet alleen zijn bedrijven er niet scheutig op om dit te adverteren. KPN voelt die schroom niet (http://goo.gl/g2kVf ) . DPI is een enorme inbreuk op je privacy, het is inhoudelijk mogelijk om letterlijk te zien wat een ontvanger ziet, of dit nu beeld, geluid, e-mail is of het lezen van teksten op het internet. Ik denk niet dat KPN hiermee wegkomt en al komen ze er misschien rechtelijk mee weg dan voorzie ik alsnog een exodus van klanten die elders hun heil zoeken. Het is namelijk fout op heel veel niveaus. Je schaadt de privacy van klanten, wil geld verdienen op een dienst van iemand anders (de dienst van KPN in deze is data verplaatsen over het internet, niets meer, niets minder, net als elke andere internet provider), maar het geeft ook blijk van hoe KPN naar zijn klanten kijkt. Niet dienstbaar opstellen en de klant centraal stellen, maar vooral zichzelf en het verdienmodel. Ik begrijp best dat elke onderneming geld moet verdienen en dat zij een verantwoordelijkheid hebben naar hun medewerkers en aandeelhouders, maar de manier waarop is gewoon niet goed. Ze gooien het roer om, maar de verkeerde kant op. Ze proberen vast te houden aan de oude wereld terwijl die zijn laatste adem uitblaast. CD’s blijven niet meer het medium om muziek van te luisteren en SMS-en bestaat alleen maar omdat er tien jaar geleden geen alternatieven waren (en geen smartphones).

Zou iemand met gezond verstand echt de toekomst zien als een plek waarbij je gaat betalen voor het soort data wat je communiceert?

Ik denk het niet en met de nieuwe wereld zie je ook hoe snel nieuwe reuzen opstaan en hoe snel reuzen kunnen vallen. Het zou zo maar eens heel snel gedaan kunnen zijn met KPN. Thuis gebruik ik Ziggo voor bellen, TV en internet, KPN is hier gewoon geen concurrent. Beeld van Ziggo is beter, Internet sneller en opgeteld goedkoper. Op mobiel vlak kon KPN zich onderscheiden door de bereikbaarheid, maar als deze al beter is, dan is het verschil niet meer zo groot met andere aanbieders en met vrienden vergelijkingen komen er ook wisselde resultaten uit.

Dus wie zit er te wachten op KPN? Hun grootte werkt volgens mij alleen maar averechts door overhead en bureaucratie. Ik heb overigens geen problemen met KPN, ze zitten mij niet in de weg en ik geloof nog wel in hun reputatie van kwaliteitsnetwerk.

Hoe ziet een toekomstig abonnement er in de toekomst uit?

Basis Bundel 10 Euro per maand 8 Mbit down, 1 Mbit UP, 2 GB Verkeer per maand.
+ 5 euro per maand onbeperkt WhatsApp-en (behoudens deze in de dataruimte van de Basis Bundel vallen).
+ 5 euro per maand onbepekt Skype (behoudens deze in de dataruimte van de Basis Bundel vallen)

Maar hoe gaan ze dan om als er andere aanbieders komen van apps? Bijv. de Live Messenger van Microsoft die over een andere poort gaat. Wie gaat die grens bepalen? Hoe concreter je wordt, hoe meer je in ziet dat het een doodlopende weg is.

Wat zou KPN moeten doen?
Gezien bij epistel hierboven geloof ik dus niet in het proberen handige diensten te belasten, wat zou KPN moeten doen? Ik zou me richten de kostenbesparing, vitamine A (=Aandacht voor de medewerker en klant) en Lean (verbeteringen onder andere door verspilling tegen te gaan). Mensen (en bedrijven) willen echt wel een premium betalen voor dingen die goed zijn, dus dat de prijzen in de basis iets hoger liggen dan bij andere aanbieders, maar wat ik vaak zie is dat er in *elk* bedrijf veel verbeterd kan worden in de processen. Het gebeurd me nog regelmatig dat ik mensen tegen het lijf loop die nog geen sneltoetsen gebruiken. Binnen een paar minuten en wat links werkt iemand efficiënter en prettiger en dan heb ik het nog niet eens over de inhoud.

Gewoon aandacht voor elkaar en liefde voor de klant (wie dat ook moge zijn) en luister naar de mensen die het werk doen, die weten meer dan je denkt.

Dus KPN, kop op, neem afstand van het voornemen om geld te vragen voor specifieke data-pakketjes en denk in innovaties en service in plaats van irritaties en Big Brother praktijken.

dinsdag 10 mei 2011

Gebruiksvriendelijkheid is simpel

Gebruiksvriendelijkheid is simpel zou je zeggen, toch weet ik uit ervaring dat dit helemaal niet zo is. Vooral als het om een complex geheel gaat wordt het al snel erg ingewikkeld. Wat dan opvalt is hoe gemakkelijk de iPad kan zijn. “Kan” omdat ik ook regelmatig apps tegenkom die het niet helemaal goed gedaan hebben.

In het kader van vaker en kortere blogs hier een stukje ervaring uit mijn leven de afgelopen weken:

Allereerst een App op de iPad; Memory. Mijn kinderen van vier en één kunnen goed uit de voeten met een iPad. Toch merkte ik dat ze een bepaald spelletje niet goed op konden starten en de les hieruit is simpel.

Hier is het beginscherm:

foto (4)

 

Dit lijkt logisch en goed nietwaar? Je klikt eerst het aantal speelkaarten aan en drukt daarna op Speel! Toch kregen ze het allebei niet voor elkaar om te starten. Als ze op Speel drukte gebeurde er niets. Als er op 4 of 16 gedrukt werd gebeurde er niets, pas als er eerst op 4 of 16 gedrukt werd en daarna op Speel startte het spel. Zo simpel, maar blijkbaar niet intuïtief. Wel intuïtief zou zijn dat als je de 4 of 16 drukte en het spel zou meteen starten. De kinderen zijn het bewijs.

Vandaag had ik geen trek in brood en nam een magnetron stoom maaltijd mee uit de AH. Op kantoor hebben we een magnetron:

image

Het duurde een paar minuten voordat ik hem aan de praat kreeg. Eerst moest ik op Micro drukken, daarna moest ik met minuten en seconden de tijd instellen en daarna moest ik op Start drukken. Maar door de locatie van knoppen wordt het allemaal nodeloos ingewikkeld. Zelfs de Start knop staat in het midden terwijl je deze of Boven of Beneden verwacht. Is het fout? Nee, maar is het intuïtief? Voor mij zeker niet.

Ik vraag me dan af, als je zo’n apparaat ontwikkeld, dan laat je hem toch door mensen testen? Dit is duidelijk door een techneut zo bedacht. Overigens staat er nergens op het apparaat aangegeven hoeveel Watt de magnetron is. Lastig om zo te bepalen wat een goede tijd is!

Nogmaals, ik ben niet de deskundige, maar als ik er moeite mee heb zal ik daarin niet uniek zijn.

De 3e gebeurtenis is een snoep en drank machine. De eerste keer was ik toch twee minuten onderweg voordat ik er iets uit kreeg. Op kantoor geen ramp, op een treinstation desastreus!

Als eerste een mooie binnenkomer :

image
 

Een stappenplan! Heel goed. Overigens is die appel vreemd. Je kan van alles kopen, maar appels zeker niet! (past er niet eens in!).

Maar dan de uitwerking:

image

De flow loopt van boven naar beneden. Je stopt je chipknip in bij Stap 1. Dan maak je een keuze welke in de display in het midden getoond wordt bij stip 2. Daarna moet je weer terug(!) naar Stip 1 om op JA te drukken voor het bedrag (helemaal bovenin), waarna je bij stip 3 het artikel eruit mag pakken.  Het zijn dus vier stappen! Het is maar een detail, maar niettemin verwarrend. Als je de pas er namelijk in doet duurt het nog een paar seconden voordat je een getal kunt intoetsen welke trouwens ook op een ander schermpje getoond wordt. Ben je te snel, dan gebeurt er niets.

Stel dat je nog iets wilt hebben, dan moet je eerste de pas eruit en er weer in stoppen.

De stippen met getallen staan dus niet goed. Logischer was door eerst een product te kiezen en dan je pas erin te stoppen om te betalen. Of het had een vier stappen plan moeten zijn.

Wat ik aan wil geven is dat gebruiksvriendelijkheid niet vanzelfsprekend is, en dat de iPad (en diens voorganger, de iPhone) ongemerkt meer in zich hebben en beter uitgedacht zijn dan je op het eerste gezicht merkt. Dit is in mijn ogen ook een punt waarop Symbian zo vreselijk gefaald heeft. Je moet het veel gebruikt hebben voordat je er thuis in bent.

woensdag 6 april 2011

Een stadion wave starten doe je zo

Ik vind die waves in een stadion altijd prachtig om te zien. Maar hoe ontstaan ze? Uiteindelijk begint het allemaal bij 1 persoon met een idee die het initiatief neemt.
 
Een aantal jaren terug was ik bij een concert van U2 in de Arena in Amsterdam. Voordat U2 opkwam werd er wel muziek gedraaid, maar waren er geen waves. Ik zei tegen mijn vrouw en een bevriend stel dat ik het stadion zou laten waven. Niet dat ik dat zeker wist, maar ik had ineens een idee. Ik had kaarten voor de Arena zelf dus ik kon vrij rondlopen. Ik liep naar het begin van een tribune toe en begon om de twintig tellen een wave beweging te maken en keek naar het publiek op de tribune. Er gebeurde niets. Na een tijdje kwam Frank erbij staan en deed met mij mee. Door een beetje te zwaaien probeerde ik aandacht te trekken en op een gegeven moment deden een paar mensen op de tribune mee. Maar nog steeds gebeurde er niets. Het kantelpunt kwam toen iemand die meedeed zijn vrienden aanstootte en naar ons wees. Toen een groepje van zes mensen in een kluitje meedeed was dat de trigger. Binnen 3 keer proberen lukte het en werd de wave overgenomen door mensen en binnen no-time ging de wave het hele stadion door. Echt een kippenvel momentje en een "Eureka!" gevoel. Ook iemand van de beveiliging sprak me aan met een compliment en gaf aan dat zij voor het eerst dit echt zag ontstaan.
 
50.000 mensen deden dus iets wat bij de gedachte van 1 persoon begon.
 
Hierdoor kreeg ik een paar inzichten. Hoewel ideeen een audientie nodig hebben, ontstaat het idee uiteindelijk bij één persoon. Pas als je dit idee deelt (en het idee kan veranderen door te overleggen) kan het uitgroeien tot iets wat duizenden of miljoenen mensen beinvloed. Soms worden ideeen niet zo groot in de eerste instantie. Google is niet uit het niets ontstaan en er was al een search engine voordat Google er was. Maar iemand (ik zeg: Page en Brin) kregen wel nieuwe ideeen en hebben hier wat mee gedaan. Ideeen worden pas groot als het volgers krijgt.
 
Als je de wave in mijn voorbeeld neemt waren er uiteraard wel een aantal belangrijke factoren aanwezig voor het slagen van het idee. Iedereen kent het principe al en heeft waarschijnlijk wel vaker gewaved. Het was zelfs onderdeel van de verwachting. Als je hetzelfde probeert in een druk trein station is de kans op een wave nagenoeg nul.
 
Dus nogmaals al lijkt het soms op dat een groep iets doet, het ontstaat bij de gedachte van één persoon.
 
Kijk ook eens naar dit filmpje van Derek Sivers: How to start a movement : http://goo.gl/C2i7k . Ik dit pareltje van nog geen drie minuten zitten nog meer inzichten.
 
Vorige week was er een zeer geslaagde 1 April grap op Twitter, namelijk de #FE11 Fictief Event 2011. Iedereen die de grap snapte plaatste zelf iets grappigs over #FE11, zoiets als Femke Halsema zingt Fado op de eerste verdieping. Omdat iedereen de meest fantastische dingen schreef waren er natuurlijk ook veel mensen die hem nog niet zagen en dus vragen gingen stellen. Waar het was, wat het was en of het volgend jaar ook zo komen.
 
Uiteindelijk was ook hier één bedenker: Annedien Hoen
 
Zoek in google op #FE11 voor meer informatie.

woensdag 30 maart 2011

Mijn eerste iPad2 moment

Vandaag heeft de iPad 2 zijn eerste dienst bewezen en wel middels FaceTime (een videobel service van Apple). Met Skype kun je gratis videobellen, maar de service moet lopen om actief te zijn en dat is vaak niet het geval op een iPad. Dus al “draait” er niets op mijn iPad2 als iemand mij belt gaat ie gewoon voer. Doordat de iPad2 2 camera’s heeft kun je dus bijvoorbeeld hiermee (gratis) bellen naar iemand met een Mac OS of iPhone 4.

Vanochtend deed ik dat dus naar mijn Dick Koers, ik had namelijk een probleem om ergens in te loggen. Met 1 druk op de knop keek hij ook even op mijn scherm mee en zag direct het probleem, een detail welke ik in mijn communicatie per mail niet vermeld zou hebben (of per telefoon).

Dit zijn wel van die dingen dat ik echt denkt “Wow! Het werkt!”.

zaterdag 26 maart 2011

Eerste indruk van de iPad 2

Ik heb een iPad 2 voor testdoeleinden en deze heb ik gisteren in de winkel opgehaald. Hier wil ik mijn eerste indrukken met je delen. Installatie is wederom erg simpel. Je stopt hem in iTunes en alles wat je had op je iPhone of eerder iPad wordt er meteen ook opgezet (ook de app’s die je al weer verwijderd hebt). Dus makkelijk, maar ook weer even een klus om al die oude reut eraf te halen. Aan de andere kant, dit had ik natuurlijk al kunnen doen in iTunes.

Het eerste wat opvalt aan de iPad 2 is het gewicht. De eerste iPad lijkt ineens zwaar en log naast deze nieuwe iPad. Dat de rug minder bol is zorgt er ook veel beter voor dat hij stil blijft liggen op een harde ondergrond als je iets intoetst. De vormgeving en het gewicht zijn dus meteen een grote plus.

Dan zitten er twee camera’s op en dat was voor mij één van de redenen om een iPad2 te willen. Ik maak veel filmpjes met mijn fototoestel en die zet ik dan om voor YouTube of op mijn computer, maar dat is toch een gedoetje en dat is ook de reden waarom ik mijn videocamera al helemaal niet meer gebruik. De camera’s zijn naar mijn mening van redelijk belabberde kwaliteit. Met goed licht gaat het prima, maar foto’s zijn niet beter dan een iPhone 3GS. Filmpjes zijn wel beter dan die van de iPhone 3GS en op de iPad zijn ze goed te bewerken met iMovie. Uiteraard heb ik direct de GarageBand en iMovie aangeschaft (beide 4 euro) en om de kracht van de iPad 2 te laten zien Real Racing 2 HD. Deze heb ik op beide iPads afgespeeld en het verschil is eigenlijk niet eens zo groot. De iPad 2 is krachtiger, maar het verschil in gebruik is niet vreselijk groot. Ook bij browsen is het iets sneller, maar de klassiek iPad doet er niet erg veel voor onder. Wat wel een groot verschil maakte is de gyroscoop die in de iPad 2 zit. De bewegingsdetectie is enorm veel verbeterd en met een spelletje als Real Racing 2 merk je dat verschil dus wel.

GarageBand is een nieuwe App van Apple waarmee je instrumenten kunt bespelen en dit ook kunt combineren en opnemen zodat je een band bent in je eentje. Vooral de gitaar is knap gemaakt met snaren die meebewegen als je ze aanraakt. Overigens werkt dit ook prima op de eerste iPad. Mijn eerste iPad heeft twee kleine kinderen te verduren gehad, inclusief vallen op laminaat en van een trap. Voor mijn gevoel is de eerste iPad beter tegen vallen bestand, maar testen op het internet lijken op het tegendeel. De robuustheid van de eerste iPad vind ik echt goed! Na een jaar werkt deze nog net zo goed en mooi en lijkt dus duurzaam te zijn. Ik gebruik namelijk geen enkele vorm van bescherming.

Mijn conclusie is dat de wijzigingen echt wel waardevol zijn en een waardig opvolger is het zeker, maar met de eerste iPad is echt niet veel mis en de veranderingen rechtvaardigen geen vervanging. Wel zou ik kiezen voor de iPad 2 als je een eerste iPad aanschaft, want de wijzigingen zijn een meerprijs van 125 euro meer dan waard. Overigens heeft de door mij geteste iPad 2 een 3G zodat ik met een simkaartje kan surfen. Ik had nog een pre-paid kaart over en het gebruik zonder WIFI werkt zondermeer goed en best snel.

Filmkijken met de iPad op schoot is door de handzaamheid en gewicht beter geworden. Al met al is het gewoon weer een heerlijk apparaat wat zijn geld zeer zeker waard is. Van te voren weet je wellicht niet met wat je ermee aan moet, maar als je eenmaal een iPad (of tablet) gewend bent dringt de waarde ervan steeds beter door.

Overigens heb ik al wel twee vastlopers gehad en een groot nadeel van IOS vind ik het multitasken. Het enige wat het multitasken inhoudt is dat er dingen op de achtergrond doordraaien als je met iets anders bezig bent. Android lijkt zich er ook op te richten dat je meerdere dingen kunt doen op één scherm en ik moet zeggen dat het mij meer aanspreekt. Zo kun je met Android bijvoorbeeld twee apps tegelijk draaien waarmee zij beide maar een deel van het scherm gebruiken terwijl IOS zich volledig richt op het uitvoeren van één taak en daar het hele scherm voor gebruikt. De duur van de batterij vind ik nog steeds verbluffend en is één van de zeer sterke punten van de iPad. Spelletjes spelen, film kijken met helderheid voluit, je hoeft je geen enkel moment bezig te houden met de batterij. Heel anders dus als met een Windows laptop. Daarbij komt natuurlijk wel dat de apps een zeer belangrijk onderdeel is van de iPad beleving. Toch is er in een jaar tijd een hoop ontwikkeld en ziet alles er steeds beter uit.

De iPad is dus een echte aanrader en de iPad 2 maakt alles nog een stukje beter en dat voor een hele redelijke prijs.

Wat moet er gebeuren om een goede concurrent te kunnen zijn van de iPad? Ik zie mogelijkheden in het gebruik zoals het multitasken en het scherm voor meerdere dingen tegelijk gebruiken. Ik zie mogelijkheden in het bieden van extra’s zoals SD kaart lezer en betere ingebouwde camera’s. En wellicht een hogere resolutie kan meerwaarde betekenen.

woensdag 9 maart 2011

Apple versus Adobe: The Battle over Flash

I wrote this text months ago but never found the time to finish it…

If Flash dies, it’s due to Apple.

A conversation in the Apple boardroom:

“Hey Steve, did you notice that Flash could undermine our business proposition?”

“Of course I do. I was just wondering how to get rid of Flash without causing too much fuss.”

“We could tell the world it drains your battery.”

“Ok, Let’s take off from that.”

I can imagine this conversation took place. However, it doesn’t matter and there’s not even a memo leaked which could confirm this. Fact is that flash is banned from the iPhone, iPod and iPad, and I don’t see that changing anytime soon. By now I read more than a couple of hours about the subject and have to admit that as far as I can see, I agree with Apple. Here’s why.

To start simple. Flash isn’t designed from scratch to be used on a mobile platform or by touch screen. It looks like Adobe didn’t see the mobile change coming, I also have to admit I didn’t see it coming too. Browsing on smart phones or general on mobile devices was a pain until two years ago. I guess Adobe thought that mobile devices wouldn’t be used for browsing and kept on their primary target platform; Microsoft Windows. The problem with flash and touch devices is that a touch doesn’t have a hover over function. With a mouse you can hover over things and this is one of Flash its strengths. Can this be overcome with touch devices? Probably, but it would mean that developers should be more aware of touch devices, and almost all existing flash is not designed for touch devices. Good web designers also have a strategy for people who don’t want flash on their browser. A website can detect if flash is available, and if not, it switches to non-flash HTML. It’s also hard to deny that flash doesn’t run easily on mobile devices. Only most recent Android versions allow flash to run (more or less properly). Even on my laptop it happens quiet frequently that my CPU is seriously working, just because I see some flash on a webpage. So Apple’s choice to ban Flash is defendable.

I read a lot of bad press about people accusing Apple of its walled garden and apparently closed eco-system. But consider this: What will happen anytime soon with android apps? They will contain malware. Apple’s walled garden isn’t bad for almost all end users. And hey, every company would like to do what Apples does, but only few get away with it.

The mobile war has just started, and this is just one of the battles. I find it very interesting to see all these powers at work. Sadly we will never hear all details about how internal conversations about this subject took place.

maandag 7 maart 2011

iPad 2 alweer uitverkocht

Okee, deze titel kies ik voor de hits die het genereert. 11 Maart wordt de iPad 2 verkocht in de VS en 25 Maart is Nederland aan de beurt en ik voorspel de titel van de krantenkoppen alvast. Onder mijn collega's is de interesse voor de iPad groot. Een paar willen een extra iPad anderen stappen nu pas in. Op de ongeveer 20 collega's die ik heb gesproken zijn vijf van plan om de iPad 2 direct bij lancering aan te schaffen. Nu zit ik wel op een plek met een bovengemiddelde interesse in IT, maar toch, deze aandacht is nog groter dan bij de eerste versie.

Dus andermaal petje af voor Apple, en als je hem wilt hebben op de dag van lancering, dan raadt ik je aan nu al actie te ondernemen.

woensdag 23 februari 2011

Apple maakt content duur

Apple stelt bedrijven verplicht om abonnementen ook via de App Store aan te bieden als het gaat om content zoals kranten en tijdschriften. De aanbieding buiten de App om mag niet goedkoper zijn dan de aanbieding binnen de App.

Dit lijkt misschien redelijk, maar als het voor de consument wezenlijk niet uitmaakt af hij een abonnement via de App aangaat of direct met het bedrijf qua prijs, dan is de kans groot dat de klant kies voor binnen de App aangezien dit wel erg gemakkelijk gaat. Omdat Apple 30% van deze omzet tot zich neemt zal uiteindelijk de consument deze 30% betalen. 30% lijkt me enorm veel in verhouding met het geleverde. Een uitgever heeft mensen in dienst zoals schrijvers, editors en journalisten. Door digitaal te lezen verwacht ik als lezer een voordeel ten opzichte van mensen met de papieren variant. Dit wordt zo wel erg moeilijk gemaakt.

Wat doet Apple voor die 30%? Het bieden van een veelgebruikt platform, wat veiligheid en bandbreedte en aanverwante activiteiten. In de grootte, schaal en de menselijke arbeid die erbij komt kijken bij Apple lijkt het me niet dat er zo’n marge nodig is. Ik kan niet ergens binnen kijken, maar in omgevingen waar zeer veel elektronisch en geautomatiseerd gebeurd zou het leveren van een krant van 1,70 € geen 0,51 cent (30%) hoeven kosten. Het lijkt dan ook op het maximaliseren van marktwerking en ik denk dat Apple hiermee zijn hand overspeeld. Ik ben best onder de indruk van Apple spullen, maar als ik niet beter leer begrijpen waarom Apple hiervoor 30% vraagt, dan ben ik de eerste die overstapt als er een goed alternatief komt voor de iPad. Helaas is deze er nog niet (dit had ik ook voorspelt), maar het komende jaar zal hier wel verandering in komen.

Dit is voor mij dus meer een principe kwestie. Ik geef namelijk wel geld uit voor Apps en vind de prijzen redelijk en ook redelijk dat een ontwikkelaar 30% kwijt is aan Apple. Ik vind een App namelijk wel een wezenlijk verschil hebben met een dagelijks/maandelijks terugkerend iets als een krant.

Als Apple een schappelijk percentage zou rekenen voor Content (bijv. een 10%) neem dat mijn huidige bezwaar weg. Apple zou een onderscheid moeten maken tussen Apps, In Store aanschaffen en content op abonnementsbasis.

Nu is dit mijn gedachte en ik ken niet alle facetten en weten ze bij Apple meer dan ik, toch zie ik mijn sentiment terugkomen in allerhande reacties. Dus als ik het verkeerd begrijp wordt het blijkbaar niet goed uitgelegd.

De tijd zal het leren welke impact dit heeft.

zaterdag 12 februari 2011

Waar blijft de goede Windows laptop?

Zo meteen komt mijn schoonvader en gaan we samen op zoek naar zijn nieuwe laptop. Ik heb hem een Apple laptop geadviseerd. De reden ervoor is simpel. Niet omdat ik Mac OS zo geweldig vind, het lukt me maar niet om er gewend aan te raken en op mijn Apple MacBook Pro draai ik dus voornamelijk Windows. Ik vind Windows een fijn besturingssysteem, waar het allergrootste nadeel van Windows laptops is de harde schijf. Zo’n klein 7200 toeren schijfje is veruit de grootste bottleneck van een laptop. Ook de manier waarop Windows ermee omgaat, want zonder de technische details te kennen en te begrijpen merk ik dat ik na twee jaar een laptop zat ben. Hij wordt namelijk traag. Opstarten duurt langer, maar ook het opstarten van programma’s. Ik installeer niet veel verschillende software, ik defragmenteer mijn schijf regelmatig, ik zoek een lichte virusscanner, toch lukt het me nauwelijks om een laptop op snelheid te houden. Een Mac Os laptop behoudt zijn snelheid wel (beter). Ik heb een snelle windows laptop. Hoe kan dat? Omdat ik een SSD disc gebruik. Ben er anderhalf jaar geleden mee begonnen en een normale primaire laptop schijf komt er bij mij niet in. Het enige nadeel van SSD is dat het duur is. Toch is dat relatief, want zoals het er nu uitziet kan ik langer met mijn laptop blijven werken.

Ik snap dus niet dat bijna alle laptops die worden aangeboden die trage 7200 toeren schijven hebben. Of eigenlijk ook wel, dan willen mensen na 2 jaar en nieuwe. Op mijn werk hebben veel mensen een laptop en zonder uitzondering klagen ze allemaal over de snelheid.

Aan laptop bouwers zou ik dan ook willen adviseren. Overstijg de rest en los dit grote probleem op. 7200 toeren kan genoeg zijn, maar maak er dan een 5 ¼ inch schijf van, net als in gewone computers. Of doe meer met SSD of doe er twee schijven met RAID in. Zolang dit niet gebeurt adviseer ik een Apple met Mac OS.

Ik heb drie maanden gezocht naar een laptop, ik wilde een hoge resolutie en SSD (en Windows), ik heb het niet gevonden. Nu heb ik een Apple waarop ik Windows draai, een betere Windows laptop kan ik niet vinden. Ja, je betaald wat meer, maar de materialen zijn mooi en ik heb het idee dat ik met deze laptop een stuk langer ga doen, en misschien dat ik Mac OS nog een keer onder de knie krijg….

woensdag 12 januari 2011

Tablet oorlog; een analyse van de iPad

2010 was het jaar van de iPad. Daar zijn de meeste het over eens. Zelf heb ik geroepen dat het wellicht een jaar of zelfs twee jaar duurt voordat er een goed alternatief komt of een serieuze concurrent op dit gebied. Er is veel nieuws te doen om de tablets.

Mijn eerste Apple product kocht ik pas in december 2009, een iPhone. Ik irriteerde me vaak aan hoe mensen Windows zwart maakte en Mac OS de hemel in prezen. Maar sinds die eerste aanschaf ben ik zelf al 6000 euro verder aan Apple artikelen, dit schrijf ik op een Apple macbook pro (maar met Word en in Windows 7). De waarde van Apple is de laatste tijd enorm gestegen en met deze lijn is Apple kanshebber om het waardevolste bedrijf in de wereld te worden binnen een paar jaar. Wie zag dat aankomen? Hoe is dit mogelijk? Maar nu loop ik mezelf weer voorbij, terug naar de iPad.

Eén van de krachten die in mijn ogen erg belangrijk is, is de batterij van de iPad. Niet alleen kun je hem de hele dag gebruiken, ook het stand-by laten staan maakt dat je bij het gebruik niet steeds denkt aan je docking station. Iets wat ik wel vaak met een laptop heb als ik mobiel zit te werken. De batterij van de iPad is één van de sleutels van het succes. Waarom is HP vooralsnog niet doorgegaan met een tablet met Windows erop? De enige twee obstakels die ik zie is dat Windows niet gemaakt is voor tablets, hierover later meer, maar vooral omdat je niet kan aankomen met een tablet die na 2 uur zijn diensten staakt, of twee keer zoveel weegt als een iPad. Ook de Playbook van RIM schijnt te zijn uitgesteld omdat ze de batterij duur niet rond kregen.

Waarom kan de iPad dan wel zo lang mee? Gebruiken zij een speciale batterij die technisch anders in elkaar steekt dan bij concurrenten? Nee. Apple is geen uitvinder van speciale batterij’s en concurrentie heeft dus in potentie de beschikking over gelijkwaardige producten.

Nogmaals, hoe kan het dat de batterij van de iPad het zo goed doet? Ik denk omdat de batterij een belangrijke plaats inneemt van de strategie van Apple. Niet omdat zij briljante dingen bedachten, maar omdat het evolutionair zo is gegroeid.

Als je kijkt naar belangrijke momenten in de Apple geschiedenis, dan zie je dat de iPod en cruciale rol gespeeld heeft. Juist, een mobiel apparaat. Al heel snel is Apple dus geconfronteerd met batterij’s die snel opraakten en dat dit een belangrijk verkoopargument is. Omdat ze waarschijnlijk weinig invloed hebben op de technologie van batterijen moest er dus op andere manier gekeken worden om de duur van een batterij te verlengen. En als je volgend lijstje bekijkt zie je dat het er best een aantal zijn:

  • De muziek (en nu ook beeld) protocollen die Apple gebruikt kosten minder energie (bijv. H264).
  • Voor opslag worden flash geheugen gebruikt welke minder energie kosten dan draaiende onderdelen zoals deze in een harde schijf voorkomen
  • Slimme software optimalisaties om energie zuinig toch effectief met functionaliteit om te gaan
  • De ARM processor gebruikt minder energie dan gewone processoren door tal van redenen (de reden waarom ook Microsoft Windows gaat omschrijven zodat deze op ARM draaien)
  • Het beeldscherm is zuiniger met energie dan veel standaard LCD schermen.
  • Batterij mag zeer veel ruimte innemen door andere onderdelen klein te houden. 80% van de binnenkant van de nieuwe MacBook Air bestaat uit batterij! Dat is vier keer zoveel dan de rest van de inhoud.
  • Adobe Flash wordt geweerd (om tal van redenen), maar ook omdat dit energievretende software is.

De punten samen zorgen voor een optimale batterij prestatie. De software om goed met de batterij om te gaan zit complex in elkaar en bestaat misschien wel uit duizenden evolutionair opgebouwde optimalisaties. Hier zit jaren aan kennis en ervaring in, deze kennis moet een organisatie zelf opbouwen en er bestaan geen shortcuts voor. Door hier al jaren intensief mee bezig te zijn hebben ze hiermee een voorsprong op concurrenten opgebouwd die de batterij niet zo hoog op de prioriteitenlijst hebben staan.

De keuzes hebben Apple geen windeieren gelegd.

Het succes van de iPad bestaat uit meer dan een goede batterijduur. Neem bijvoorbeeld de prijs. Deze is onverwacht laag. Tijdens de keynote van Steve Jobs over de iPad daalde de koersen. Na het vermelden van de prijs namen ze ineens een sprong omhoog van meer dan 2 procent. Apple is een synoniem van duur, maar nu ineens bleek hun nieuwste product ook betaalbaar te zijn. Zelfs nu we bijna een jaar verder zijn (en de kosten voor een iPad voor Apple gedaald is) zijn de serieuze vergelijkbare producten niet goedkoper. Er bestaan wat goedkope alternatieven, maar die zijn ook serieus van een ander kaliber op het gebied van behuizing, gebruikers ervaring, duurzaamheid, et cetera.

Dan is er nog een andere invalshoek.

Apple wordt veel aangevallen om de “walled garden”. Dus dat de eigenaar van een product niet zelf kan bepalen wat er op zijn product is toegestaan en dat Apple schijnbaar vage regels hanteert voor het toelaten van applicaties. Ook ik trek daarover wel eens mijn wenkbrauw omhoog, maar wat ik niet begrijp wat nu het probleem voor de consument is? Het is een ding waar ontwikkelaars tegenaan lopen, maar de klant weinig raken. Natuurlijk zou ik ter vuur en ter zwaard strijden als Apple content van mijn apparaat zou verwijderen zoals onlangs door Amazon is gebeurt. Maar deze walled garden is voor veel mensen juist een zegen. Malware, ofwel software die schadelijk is voor de consument, wordt één van de grote problemen de komende jaren en mijn voorspelling is dat Apple’s IOS daar ook last van krijgt, maar minder dan bijvoorbeeld Android met als belangrijkste reden: de walled garden van Apple. Dit is meteen een bruggetje naar het grote succes van de Mac App Store. Dit concept schopt kont en hopelijk komt Microsoft snel met eenzelfde concept. Want ook hier geldt; als je daar iets koopt heb je ook redelijke zekerheid dat het software is die jouw computer en veiligheid niet schaadt.

Nu we toch bij de App Store zijn aanbeland. Het succes van de iPad lift natuurlijk mee op het succes van de iPhone en iPod touch. Liedjes en Apps kopen was nog nooit zo gemakkelijk en zonder de App Store was het heel anders gelopen met de iPad.

Toen de iPad werd aangekondigd was ik ook teleurgesteld. Het is geen laptop vervanger en gewoon een grote iPod Touch. Het duurde ook even voordat ik begreep waarom de iPad toch wel leuk was en ook hierin schuilt een succesreden. De iPad had nooit een productieve machine en laptop vervanger kunnen zijn. Gewoon omdat een tablet fundamenteel anders is als een beeldscherm met toetsenbord. Dus dat het in de basis beperkt leek, blijkt een noodzaak te zijn.

Wat de App store goed doet is de eenvoud waarmee je software kunt kopen. Een klik, wachtwoord invoeren en klaar. De interface van de iPad kent maar 1 scherm; een scherm met icoontjes, ofwel de apps. Dit is een beperking in mogelijkheden, net als dat er maar één knop op de voorkant van je scherm zit. Maar dit maakt het gebruik wel eenvoudiger en de uitleg korter. Mijn zoon van vier snapt het concept prima. Icoon aanklikken is applicatie opstarten, home button indrukken is altijd een applicatie beëindigen. Als iemand die veel met computers werkt ben ik altijd heel zuinig met het helpen van het uitzoeken van een nieuwe computer van iemand. Je krijgt meteen ook de vragen als ze ergens mee zitten. Sinds kort raadt ik een Apple aan (iPad of een computer met Mac OS). Dan weet ik redelijk zeker dat ik geen ondersteuning hoef te verlenen.

Onderschat ook het voordeel niet van het maken van de hardware en software. Android en Windows bijvoorbeeld draaien op hardware van veel fabrikanten, er zijn zoveel redenen waarom dit problemen op kan en zal leveren. Je hebt dan wel meer keus en de prijzen zijn in de regel lager, maar het is dus goed te verdedigen om iets meer uit te geven.

Ook voor de iPad geldt dat zowel de hardware als software van Apple vandaan komt. Zelfs nu zie je al wat problemen ontstaan doordat de iPhone 4 een ander beeldscherm heeft dan de voorgaande iPhones. Eerst was er alleen iPhone en iPod touch, nu is iPad erbij gekomen en ook de iPhone 4 (die ook weer bijvoorbeeld een gyroscoop heeft). Er komen steeds meer producten bij waardoor de App Store onoverzichtelijker wordt.

Nu de iPad zo’n doorslaand succes blijkt – ik zie dagelijks iPad op het werk en bij kennissen en op feestjes overweegt iedereen het wel om er één aan te schaffen – zijn andere bedrijven wakker geworden en wordt er flink geïnvesteerd om ook een tablet te produceren. Nu de eerste resultaten komen zijn de geruchten over een nieuwe iPad zo sterk dat niemand meer twijfelt dat deze er spoedig aan komt.

De markt is zeker nu nog groot genoeg voor veel verschillende tablets. De iPad lijkt mij (nog) niet zo geschikt voor zakelijke toepassingen, daarnaast kan ik me best voorstellen dat iemand naast een blackberry voor een Playbook die ook van RIM is zal kiezen. Of een Galaxy Tab naast een Galaxy S telefoon. Fans van Android zullen ook sneller wachten op een Android tablet, en er zullen tal van fabrikanten komen die goedkopere tablets produceren.

De tablet en dus ook de iPad is nog lang niet geoptimaliseerd. Werken met een tablet is fundamenteel anders dan het werken met computers of laptops. Er is (nog) geen mouseover, scrollen gaat anders, invoeren is ook niet optimaal met een toetsenbord die het scherm bedekt en dus snel erg klein maakt. Het zal nog wat jaren duren voordat deze fundamentele problemen zijn opgelost.

Niettemin is de scepsis over tablets binnen een jaar verdwenen. Ik kijk uit naar de toekomst.

Update : 21-01-2011 Plaatje van binnenste van iPad waardoor je de grootte van een batterij ziet:
OpenIpad

zaterdag 8 januari 2011

Technologie Schuld

Laatst kwam ik voor het eerst de term Technology Debt tegen; Technologie schuld (TS).

Stel je moet een aanpassing maken in de code van een applicatie. Om deze wijziging netjes te maken moeten er ook tabellen gewijzigd worden en wat andere zaken zoals een goede documentatie hierover. Door het echter kort door de bocht ofwel “quick and dirty” te doen door bijvoorbeeld niet een hulptabel te gebruiken maar een aantal waarden hard gecodeerd te doen en documentatie achterwege te laten creëer je een technologie schuld. De gedachte hierachter is dat je vroeg of laat de code opnieuw moet schrijven, wel netjes moet maken omdat je tegen beperkingen aan bent gekomen of dat de applicatie flexibiliteit mist waardoor bepaalde klanten niet meer met de software kunnen of willen werken. Door dus snel iets af te maken moet je later alsnog betalen (en wellicht meer en extra) om het snelle werk te herstellen en duurzamer te maken.

Het concept sprak me erg aan en ik heb er nu wel het één en ander van gelezen. Daar zag ik in mijn ogen foute voorbeelden zoals het niet invullen van requirements is niet per se een TS. Of dat het gehele concept anders werd uitgelegd of begrepen.

Ik heb in het verleden veel met TS te maken gehad, toen had ik er geen naam voor, nu wel. De analogie tussen een TS en een financiële schuld houdt een bepaald moment op, toch zit er waarde in de term en ik zal die toelichten.

TS bestaat en zit verweven in het vak en is bijna altijd een slecht zichtbaar risico. Ik kan het weten, want ik heb mij hieraan ook regelmatig schuldig gemaakt.

Nadat software is opgeleverd en ermee gewerkt wordt komen er wensen bij. Wensen worden beoordeeld en als deze uitgevoerd moeten worden komt dit bij de ontwikkelaars terecht. Vaak moet er ook nog een inschatting of een fixed price afgegeven worden en dan wordt de ontwikkeling uitgevoerd. Ik praat nu over een leverancier opdrachtgever verhouding, maar dit kan ook binnen een bedrijf zelf plaatsvinden, het gaat om de gedachte.

Het gebeurt regelmatig dat opdrachtgevers schrikken van de kosten voor een bepaalde verandering en ontwikkelaars of leveranciers willen de klant graag tegemoet komen. Ontwikkeling is vaak een schatting, dus er is ook nog wat ruimte, maar regelmatig wordt er ook een optie geboden. Bijvoorbeeld dat de ontwikkeling in minder uren en doorlooptijd kan, maar dat de invulling van de wens daardoor wel beperkter of minder flexibel is met oog op de toekomst. Hier wordt dus in feite een voorstel gedaan om een technologie schuld te creëren, en daar kan dus ook consensus over bestaan.

Ontwikkelaars zijn duur en dit komt mede omdat niet-ontwikkelaars niet goed snappen hoe ontwikkeling technisch werkt en vaak ook niet willen weten hoe iets technisch werkt. Daardoor is er vaak ook slecht zicht op of een ontwikkelaar goed is of niet.

Technologie schuld is niet per se slecht zolang er maar open over gecommuniceerd wordt. De schuld hoeft namelijk niet altijd ingelost worden. Iets kan kort door de bocht opgelost worden omdat het om een verandering gaat die slechts tijdelijk is, of functionaliteit door slechts door een klant of gebruiker gewenst is. In zo’n geval is kort door de bocht helemaal niet slecht. Pas als er verder op gebouwd moet worden ontstaat er meer schuld of wordt de schuld ingelost.

Ook bij een Proof Of Concept (POC) is de kans op TS groot. Nadat de POC goed is afgerond wordt er meestal niet opnieuw begonnen terwijl een POC juist kort door de bocht is opgesteld; namelijk om een punt te bewijzen.

Wat is het gevaar van een technologie schuld?
Zoals gezegd hoeft een TS geen probleem te zijn, zolang alle betrokkenen hiervan weten en er rekening gehouden wordt met de impact die het heeft of kan hebben.

Omdat een TS vaak niet berekend wordt en steeds groter kan worden door voort te bouwen op eerdere schulden kan de schuld enorm oplopen tot epische proporties. Dit hoeft overigens niet alleen maar te ontstaan door kort door de bocht oplossingen, maar door fouten in de uitgangspunten en/of architectuur. Stel dat een rechtenmodel van een eHRM oplossing erg rigide is opgezet en een wet veranderd of de organisatie veranderd van structuur, dan kan het zijn dat de software in zijn geheel niet meer aansluit op de organisatie of de klanten. Dit is geen TS, maar een tekortkoming in de architectuur van de software.

Om dit artikel abstract en dus kort te houden zal ik hier niet dieper op in gaan.

Het gevaar van TS is dat het vrijwel onzichtbaar is en mede omdat alleen ontwikkelaars de schuld kunnen zien is het een sluimerend gevaar. Want er is geen directe fout gemaakt. De software kan perfect volgens de specificatie functioneren, maar pas als er een wijziging nodig is komt het naar boven dat er onder de motorkap te kort door de bocht is gegaan, of dat een fundament ontbreekt.

In bepaalde gevallen kan er ook een TS ontstaan doordat door de quick en dirty oplossing er een veiligheidslek is ontstaan. Een voorbeeld hiervan is SQL injection, dus dat een kwaadwillende gebruiker een truuk toepast om de onderliggende database te manipuleren. Als er zonder schuld geprogrammeerd was (en de overige code wel goed gebouwd is), dan zou deze onveiligheid er ook niet inzitten. En nogmaals, een veiligheidslek of schuld kan heel lang verborgen blijven of zelfs nooit aan het licht komen.

Hoe wordt een TS voorkomen?
Omdat er doorgaans een kloof bestaat tussen ontwikkelaars en programmeurs en de rest van de wereld is voorkomen niet altijd gemakkelijk. Zeker niet omdat budget altijd beperkt is en er altijd druk van een deadline bestaat.

Iemand die genoeg weet van de ontwikkeltaal en software ontwikkeling algemeen, maar die ook de business en de behoefte begrijpt kan al een hoop schuld voorkomen. Je hebt dus een brug nodig tussen techniek en de business. Een ander hulpmiddel is een goede conventiebeschrijving. Dus aan welke regels en afspraken code moet voldoen. Daarnaast is een second opinion ook een goed idee. Iemand die niet extern van het project is en wel zelf kan ontwikkelen.

Omdat er geen breed gedragen codeer standaarden zijn is ontwikkelen toch nog wel een wilde westen. Geef twee groepen ontwikkelaars dezelfde opdracht en de oplossing kan volstrekt op een andere manier worden opgebouwd. Dit komt natuurlijk omdat programmeren virtueel is. Van zand kun je geen kantoor maken, van code kun je niet zien of deze stabiel en duurzaam is.

Het komt er dus op neer dat de ontwikkelaar(s) niet de enige zijn die naar de code kijken. Tijdens de initiële ontwikkeling is er vaak een actief team. Nadat software in productie is genomen kan het strak volgen van wijzigingen nog wel eens vergeten worden. Ook staan verantwoordelijkheden niet meer bij iedereen scherp op het netvlies en is de kans op TS dus groter.

Meer weten?
Over dit onderwerp en vooral de details kunnen boeken gevuld worden. Heeft u een verzoek? Wilt u meer weten? Toch voorbeelden of loopt u tegen een “schuld” aan? Neem dan contact op, ik help u graag.

Henri Koppen
Januari 2011


Links:
http://goo.gl/JyHFP  bij dit artikel las ik de term voor het eerst.

zaterdag 1 januari 2011

Recensie: Fujitsu ScanSnap S1300

Dit is een korte review van mijn nieuwe aanwinst: Fujitsu ScanSnap S1300.

Elke (kleine) ondernemer kent het probleem. Je levert administratie in, maar je hebt hem eigenlijk ook zelf nodig. Alles kopiëren is geen doen en onwenselijk dus je scant alle inkomende documenten in. Dit doe ik al zo’n jaar of jaar of zeven en dit werkt best goed. Meestal heb ik een flatbed scanner, en ik heb ook een aantal keer een all-in-one gehad. Nadeel van een flatbed scanner vind ik dat ze relatief traag zijn (meer gericht op foto’s) en nog vaker belabberde software meeleveren. Dat geldt vooral voor Canon. Technisch mooie producten maar ze stellen het gebruik van software zeker niet centraal. Het nadeel van all-in-one vind ik dat ze vaak groot zijn, inkt cartridges eten en als het printer gedeelte niet lekker werkt zit je met zo’n groot apparaat opgescheept. Ook daar ontbreekt het vaak aan goede software.

Omdat mijn laatste flatbed scanner (Canon 8400f) een gele zweem geeft en de driver het vaak af laat weten en hopeloos verouderd is ben ik op zoek gegaan naar een ander en heb de Fujitsu ScanSnap S1300 gevonden…. Wat een verademing!! Ik ben zeer onder de indruk. Het is een erg portable scanner die heel klein te maken is en niet bedoeld is voor foto’s maar voor documenten. Hij kan dubbelzijdig scannen en herkend als een pagina leeg is. Hij kan meerdere documenten dus meteen in één PDF plaatsen maar “kijkt” ook naar de tekst en herkend dus een pagina als deze liggend is en zet hem dan zo neer dat het hele document leesbaar is (dus staand en liggend onder elkaar zijn gewoon leesbaar). Uiteraard blijft de volgorde van pagina’s goed als je dubbelzijdige papieren in scant. Dit doet ie overigens ook nog meteen snel en de logistiek zit slim in elkaar. Je drukt gewoon op de enige toets die het apparaat rijk is en pas nadat hij wat heeft in gescand kies je wat je ermee wilt en kun je bijvoorbeeld de naam aanpassen. Met opties kun je instellen dat hij meteen het document ook daadwerkelijk leest en maakt er dus een echt PDF document van, geen plaatje. Voordeel is dat je dus ook kunt zoeken binnen het document, maar ook Windows kan het document indexeren zodat als je zoekt in Windows op een woord wat in het document voorkomt dan vind je het document dus. Ideaal en allemaal zonder problemen en poespas. De software die erbij zit is een verademing. Die is gewoon modern en uitgedacht en daarmee zie je dat er over het apparaat is nagedacht en niet alleen vanuit een technische bril.

Zelfs de verpakking steekt goed in elkaar en echt alle kabels zitten erbij. Zowel voor voeding via een AC adapter als een 2e USB kabel zodat de scanner ook onderweg te gebruiken is mits je maar twee USB poorten vrij hebt. Hij is erg compact en er zit zelfs een kabel bij voor het Verenigd Koninkrijk.

De prijs van 270 euro incl. BTW is niet laag, maar door alle gemakken en voordelen wordt dit daadwerkelijk snel terugverdiend.

Standaard is de kwaliteit zo ingesteld dat het document leesbaar is en zeer weinig ruimte in beslag neemt, dit heb ik wel meteen omhoog gezet omdat documenten soms ook nog geprint moeten worden. Maar nogmaals, de software helder en de opties zijn zo ingesteld.

Het mag duidelijk zijn. Ik ben lyrisch over dit apparaat en kan het dus van harte aanbevelen. Over duurzaamheid kan ik niets zeggen, ik heb het apparaat pas (28-12-2010). Als je nog meer wilt of sneller, dan is er ook de ScanSnap S1500. Die is wel serieus duurder en is niet erg draagbaar. Maar als je zitten te stoeien met je scanner, dan weet je mijn mening.

Henri Koppen
1 Januari 2011

zaterdag 11 december 2010

Wikileaks overdenkingen

Wikileaks is rete interessant en het houdt zelfs mijn moeder bezig. Buiten alle ratio ben ik qua gevoel voorstander van Wikileaks. Door gebrek aan tijd heb ik niet heel veel onderzoek gedaan. Een half jaar geleden heb ik wel actief door de logs van Irak heen gebladerd. Maar een goed onderbouwde mening vormen over Wikileaks is niet zo gemakkelijk. Gelukkig zie ik dit ook terug bij andere mensen die een beetje op twee benen hinkelen. Laat ik beginnen met waarom ik voor Wikileaks ben. Dat komt omdat ik een afkeer heb van macht. Macht is iets onontkoombaars en blijkbaar noodzakelijk, maar mijn ervaring is dat macht bijna altijd gebruikt wordt uit egoïstische motieven, en dat die motieven bestaan ten gunste van de gebruiker van die macht. Je hebt macht in het klein; de politieagent die je op jouw nummer zet en daar genoegdoening uit haalt, of de baas die iets tegen de zin van een medewerker gedaan krijgt door middel van het stellen van sancties als het niet gedaan wordt. En je hebt macht in het groot; de Verenigde Staten (onder G. Bush) die Irak binnenvallen. Ik heb me laten vertellen dat grote bedrijfsovernames statistisch gezien slecht uitpakken, maar dat ze vaak worden uitgevoerd omdat het ten goede komt van de CV of bankrekening van de huidige (interim) directeur.

Ideaal gezien zou een regering en dus overheid niet gebaseerd mogen zijn op het machtsprincipe van individuele personen, vandaar ook dat een democratie als regeringsvorm zo populair is. Maar hoeveel recht zou een overheid moeten hebben om dingen in het geheim te mogen doen? Wikileaks ondermijnt een gedeelte van die macht op een non-conventionele manier. Hoe machtig de Verenigde Staten ook zijn, ze zijn niet in staat om Wikileaks ongedaan te maken dat doet me genoegen. Heb je wel eens het standpunt bekeken vanuit een Irakees burger die zijn auto verpulverd ziet worden onder een pantservoertuig omdat deze niet stil willen staan? Hoe moet de familie zich voelen van overledenen die omgekomen zijn terwijl er geen aanwijsbare reden was, wat die overledene heeft fout gedaan? Ik kan me voorstellen dat in hun standpunt de Verenigde Staten de terroristen zijn en in dat licht dus de “bad guys”. En dat wij als Nederlanders de “bad guys” steunen.

Ik zie Wikileaks dus als strijder tegen de macht en die de waarheid achter die macht wil laten zien.

Er zijn ook veel dingen die ik tegen Wikileaks heb. Het punt van een klokkenluiders is dat deze dingen aan het licht brengt die de wereld zou moeten weten, misstanden. Maar nu wordt er steeds meer gepubliceerd wat niets met klokkenluiden te maken heeft, maar met het openbaren van alles wat niet geopenbaard is. Soms dus teveel transparantie. En als je dus alles wilt publiceren van overheden, maar lijkt het erop dat bijvoorbeeld Assange een geheime agenda heeft? Wikileaks lijkt zelf niet erg transparant te zijn. Dat kunnen zijn pareren door aan te geven dat als je transparant zouden zijn, ze direct zou worden opgepakt en ontmanteld.

Dat groepen mensen zich geroepen voelen om mee te doen aan het aanvallen van websites. Op zich snap ik de motivatie wel. PayPal maakt het Wikileaks moeilijk om aan donaties te komen, maar aan de andere kant, als je online wilt bankieren moet je adres wel kloppen. De reden van afsluiting lijkt dus wel valide al vraag ik me af of dit in samenspraak is gedaan? Het is niet netjes als je stroom wordt afgesloten voordat de afnemer zich heeft kunnen verdedigen. Maar dat websites direct worden aangevallen (al zet dat geen zoden aan de dijk), lijkt me niet direct de manier. Dalijk ga je dezelfde middelen gebruiken als diegene gebruikt waartegen je vecht. Ik denk dat je hiermee sympathisanten van Wikileaks afschrikt. Veel mensen willen zich niet vereenzelvigen met dit soort activisten.

Nu las ik een weblog van Arjan Dasselaar en kwam daardoor uit bij Clay Shirky die een geweldig artikel schrijft over Wikileaks. Hij geeft aan wat de onmogelijkheid is om volledig transparant te zijn, maar ook dat er soms iets revolutionairs nodig is om een verandering te bewerkstelligen. Wikileaks is geen eindpunt, maar een begin van een beweging. En inderdaad, initiatieven komen als paddenstoelen uit de grond (Open Breda, Open Leaks, Operatie Leakspin).

Eigenlijk is Wikileaks ook gewoon een media. En ook een voorbeeld van hoe de wereld aan het veranderen is. Doordat internet iedereen met iedereen verbind en steeds meer digitaal wordt vastgelegd is het totaal geheimhouden steeds onmogelijker geworden. Dat gaat de wereld veranderen, en ik hoop in iets goeds.

Dus Wikileaks is misschien niet het antwoord op de openheid die wij zoeken als burger in een regering, maar het is wel een eerst aanzet waarna evolutie volgt.

Dit stukje is niet zo duidelijk geworden als ik vooraf voor ogen had, toch vind ik het belangrijk om gezegd te hebben. En zoals ik al schreef, het zijn overdenkingen. Er moet nog een helder beeld uit voort komen.

woensdag 17 november 2010

RIM PlayBook vs Apple iPad

Ik wil ook wat kortere artikelen bloggen, hier een eerste aanzet. Getriggerd door een artikel in iPadplanet.nl wil ik mijn analyse geven op een onderdeel uit dit artikel.

RIM-topman Jim Balsillie heeft gisteren op de Web 2.0 Summit de vloer aangeveegd met Steve Jobs en de Apple iPad. Eén onderdeel van dat “aanvegen” gaat over de apps. Hier is een quote uit het onderliggende artikel :

Balsillie says that native apps still have their place, but he insists that they shouldn't replace web technologies. "There's still a role for apps," he said. "But can you use your existing content? Can you use your existing web assets?...Do you need a set of proprietary tools to bring existing assets [onto a device] or can you use your known tools that you use for creating web sites?"

Vrij vertaald zegt Jim dat apps wellicht nog wel een plaatsje hebben op de tablet maar ontwikkeling vooral plaats zou moeten vinden op de browser zodat apps niet opnieuw gemaakt hoeven te worden speciaal voor de Playbook. Op zich heeft hij daarbij wel een punt, zeker omdat het RIM wellicht onmogelijk lijkt om een community aan zich te binden die apps voor de playbook gaat ontwikkelen.

Toch denk ik dat hij vooral in een valkuil stapt. Apps geven namelijk een mogelijkheid voor een ontwikkelaar om geld te verdienen. Voor Apps kun je namelijk geld vragen en voor een webapp zal je een ander betaalmodel moeten verzinnen, bijvoorbeeld op basis van een abonnement. Niemand gaat betalen voor het gebruiken van een webapp (anders dan op basis van een abonnement).

Het grote voordeel van apps is dat je er geld voor kunt vragen en dat betaling eenduidig en gemakkelijk wordt afgehandeld middels een eenduidig systeem. Apps zijn dus een kans en gezien het succes wat Apple er mee heeft een zeer succesvolle.

Persoonlijk vind ik ook dat apps wel degelijk iets toevoegen. Ze richten zich namelijk op één specifieke taak en de generieke zaken van een webbrowser (knoppen, navigeren, adresbalk etc.) kun je weglaten waardoor er meer over blijft om die specifieke taak te ondersteunen. Daarnaast kan een native app altijd een rijkere beleving realiseren ten op zichte van een webapp.

Daarbij roemt RIM zich op het gebruik van flash. Flash is juist iets wat je *niet* wilt op je mobiele apparaat. Flash vreet energie en is je batterij dus sneller op. Ik ben benieuwd hoe lang een playbook meegaat voordat deze opgeladen wordt. Apple vind batterijduur een cruciaal punt en ik ben het daar mee eens. Als je de macbook air van binnen ziet dan lijkt 80% uit batterij te bestaan. Dat is visie.

Nu vind ik de iPad slechts een goed begin en denk ik dat er veel alternatieven komen en dat juich ik toe. Weet ook zeker niet of mijn 2e tablet ook van Apple zal zijn. iTunes is een draak en het nodig hebben van een computer stoort me erg aan de iPad. Op dit moment denk ik niet dat er een serieus alternatief is voor een iPad (zelfs de nieuwe Mac Book Air niet), maar er zijn genoeg verbeterpunten mogelijk. Daarnaast heeft RIM wel onderscheidende producten en zijn ze groot op de zakelijke markt. De playbook lijkt me ook een goede stap en zou best succesvol kunnen zijn.

donderdag 11 november 2010

Cloud computing gaat nooit meer weg

Vandaag is er weer een artikel van mij gepubliceerd op de website van de computable:

http://bit.ly/d227Xm 

Of lees het artikel hieronder:

Met veel plezier las ik een artikel uit 1995 van Clifford Stoll in the newsweek ( http://www.newsweek.com/1995/02/26/the-internet-bah.html )  . Daarin voorspelt hij dat het Internet een hype is en waarom het internet nooit een nirwana zal worden. Nu, vijftien jaar later weten we wel beter. Nu is het best moeilijk voor te stellen dat er mensen zijn die niet in het internet geloven.
Toch zijn de argumenten die Stoll in zijn artikel gebruikt best actueel en is er wat voor te zeggen. Er wordt een hoop gebruld op het internet zonder bronvermelding, het zoeken naar diepgaande informatie die minder voor de hand ligt is nog best lastig door de grote hoeveelheid informatie en volgen we nog steeds niet massaal een studie die volledig wordt gedaan op het internet. Het punt is dat achteraf redeneren altijd makkelijk is terwijl het ook anders had kunnen zijn.


Toen de boekdrukkunst zijn intrede deed rond vijftienhonderd konden de 'Scribes' (Schriftgeleerde vind ik een slechte vertaling van het woord) ook niet voorstellen wat een vlucht dit zou nemen en wat voor impact het zou hebben op de maatschappij. De scribes schreven alles nog over en dit was een beroep met hoog aanzien. Achteraf is het zo logisch dat de boekdrukkunst er was en nooit meer weg zou gaan net als we nu weten dat het internet of iets dergelijks nooit meer weg zal gaan.
Dat brengt me tot het onderwerp van dit artikel: Cloud computing. Net als dat de boekdrukkunst niet rond vijftienhonderd is uitgevonden is ook cloud computing niet onlangs uitgevonden. Cloudcomputing gaat ook nooit meer weg. De één noemt het een hype, de ander prijst het de hemel in of zegt dat het it-afdelingen overbodig maakt, maar als je logisch redeneert is de conclusie niet moeilijk te trekken.


Iets meer dan honderd jaar geleden waren fabrieken veelal gevestigd in de nabijheid van rivieren. Stromend water was een toepasbare krachtbron en deze kracht kon omgezet worden in mechanische beweging. Later werd de waterkracht gebruikt om elektriciteit op te wekken wat handig was omdat de kracht uit elektriciteit wat generieker toepasbaar was. Je kon niet alleen een motor laten draaien, maar de fabriekshal ook nog van licht voorzien. Denk je dat mensen toen de visie hadden hoe dominant elektriciteit in hun leven zou worden? Dat het een algemeen toepasbaar iets zou worden? Ik denk het niet.


Nu zie ik het installeren van een server en het handmatig beheren van een groep servers en bijvoorbeeld het hosten van een internetpagina op die servers als de waterkrachtbron zoals de rivier dat was voor een fabriek. Het vergt plaats-specifieke arbeid en het rekening houden met zeer lokale factoren die arbeidsintensief zijn. Deze specifieke zaken wil je eigenlijk veel generieker benaderen zoals stroom uit de muur. Prik en klaar. Dat de energiecentrale allemaal knappe staaltjes werk verricht om dit mogelijk te maken geeft niet. Het is immers voor een zeer grote groep gebruikers en als je dit uitsplitst per gebruiker is het extreem veel goedkoper dan dat elke gebruiker zijn elektriciteit gaat opwekken. Zo is het ook met cloud computing. Ik hoef niets te begrijpen van schaalbaarheid, fail-overs, latency als ik een website op het internet wil hebben. Ik neem deze dienst gewoon ergens af voor weinig. Dit gaat ook op voor het beheren van gebruikers, werkplekken, storage, et cetera. Waarom zelf het wiel uitvinden als ik het uit de muur kan krijgen?


'Dit kan nog niet! Zover zijn we nog niet, er zijn allemaal problemen!' is wellicht het verweer. Maar er zijn zo ver ik weet geen technische beperkingen die het bij voorbaat onmogelijk maken. En als het kan zal het gebeuren. Er zijn twee menselijke drijfveren die succes garanderen. Gemak en prijs. Waarom is de appstore van Apple zo populair? Omdat het zo gemakkelijk is om daar geld uit te geven. Als een bedrijf op een gemakkelijke manier voor relatief weinig geld zijn automatisering in kan kopen, dan gaat dit werken. Gemak en prijs zijn twee kenmerken die ook bij cloud computing horen. Het is gemakkelijk om een clouddienst af te nemen, dit gaat vaak op basis van selfservice; maak een account aan, kies het product en het eerste gebruik is gratis. Hier komt vaak geen menselijke inspanning aan de kant van dienstverlener van pas en dat kan een reden zijn waarom de prijs concurrerend is. Ook gemak, want het kan zeven dagen in de week, 24 uur per dag.


Een ander facet van cloud computing is dat het niet te maken heeft met een specifieke server, een specifieke verbinding, een specifieke harde schijf. Als er iets stuk gaat hoeft er niet nagedacht te worden over hoe dit vervangen dient te worden. Hoewel de infrastructuur zeer complex kan zijn is het vervangen van een falend onderdeel iets waar geen intelligentie voor nodig is, en wellicht geen menselijk handelen (en robot kan ook een harde schijf vervangen).


Betekend cloud computing het einde van de it-afdeling? Absoluut niet. Ik denk dat het vooral een verschuiving wordt. Traditioneel beheer zal wellicht beperkt worden, maar functioneel blijven er nog genoeg uitdagingen over. Software moet worden ingericht, bi'ers moeten nog steeds analyses maken en relaties leggen tussen zaken. Bedrijfsprocessen dienen nog steeds aangesloten te worden op automatiseringsvraagstukken. De werking van een bedrijf en diens automatisering is nog steeds arbeidsintensief.
Diegene die 'cloud computing? Bah!' roept zal over vijftien jaar ook artikelen teruglezen waarom gelachen wordt. In 2000, 2001 werden er nog nauwelijks artikelen via het internet gekocht in Nederland. Velen, waaronder ikzelf, zagen niet in dat massaal online winkelen normaal zou worden terwijl dit onvermijdelijk is.


Het is goed om er bij stil te staan hoe de wereld er over vijftien jaar uit ziet. Als ik me aan een voorspelling zou wagen is een grote verandering dat grote dienstverlenende organisaties stervende zijn. Dat sociale netwerken producten gaan produceren zoals boeken, muziek en zelfs films. Dat organisaties niet per definitie bestaan uit een identiteit ingeschreven in de kamer van koophandel, maar bestaan uit lossere verbanden en (tijdelijke) samenwerkingen.


Wees op je hoede als je kritisch bent over de toekomst. Want voordat je het weet wordt er na vijftien jaar hartelijk om gelachen.